18 Mart Özel - Çanakkale Boğazı Savunmasında Kullanılan 240/35’lik Alman Krupp Kıyı Topunun Teknik Özellikleri (Bayram Akgün)

Tarih: 17/03/2018   /   Toplam Yorum 0   / Yazar Adı:      /   Okunma 10089

Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanlığı’na bağlı Boğaz’ın her iki kıyısındaki mevzilerde bulunan toplar çağa ayak uyduramayacak durumda olmalarına rağmen, Türkler eldeki imkanlar dahilinde bu toplarla Çanakkale’de büyük bir destan yazdılar. Boğaz’da kullanılan topların nasıl kullanıldığına dair bilgi sahibi olmak, bu zaferin hangi şartlar altında kazanıldığını bizlere bir nebze olsun gösterecektir.
Müstahkem Mevki’nin elinde kayda değer 5 adet 355/35’lik ve 17 adet 240/35’lik Alman Krupp marka kıyı topları bulunuyordu. Özellikle savaş gemilerine etki edebilen bu toplardan 240/35’lik topun özelliklerine değinerek, Türk askerinin hangi zahmetler içerisinde vatanı müdafaa ettiğini anlatmakta fayda görüyorum. (B.A.)

 

 

1915 yılında dünyanın en güçlü filosunu oluşturan İtilaf Devletleri, tüm gücüyle Çanakkale Boğazı’na saldırır. Fakat Türk askerinin metaneti ve bataryalarda bulunan topları ustaca kullanmaları neticesinde büyük bir hezimetle geriye çekilirler.

Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanlığı’na bağlı Boğaz’ın her iki kıyısındaki mevzilerde bulunan toplar çağa ayak uyduramayacak durumda olmalarına rağmen, Türkler eldeki imkanlar dahilinde bu toplarla Çanakkale’de büyük bir destan yazdılar. Boğaz’da kullanılan topların nasıl kullanıldığına dair bilgi sahibi olmak, bu zaferin hangi şartlar altında kazanıldığını bizlere bir nebze olsun gösterecektir.

Müstahkem Mevki’nin elinde kayda değer 5 adet 355/35’lik ve 17 adet 240/35’lik Alman Krupp marka kıyı topları bulunuyordu. Özellikle savaş gemilerine etki edebilen bu toplardan 240/35’lik topun özelliklerine değinerek, Türk askerinin hangi zahmetler içerisinde vatanı müdafaa ettiğini anlatmakta fayda görüyorum.

240/35’lik Topun Künyesi (24 cm L/35)

  1. Topun İsmi                             : 240/35
  2. Topu Alan                              : II. Abdülhamit
  3. Topun Sipariş Tarihi              : 1885/1886
  4. Topun Teslim Tarihi              : 1889
  5. Topun Alındığı Ülke              : Almanya
  6. Topun Markası                       : Krupp Marka Çakma Top
  7. Topun Namlu Uzunluğu        : 8,400 m
  8. Topun Namlu Çapı                : 24 cm
  9. Topun Yivi/Seti                     : 56 Adet
  10. Topun Kaması                        : Menşuri (Prizma)

 

Osmanlı hükümeti, Alman Krupp firmasına 1885 ve 1886 yıllarında toplam 32 adet 240/35’lik top siparişi vermiştir.[1] Bu toplardan 17 adedi Çanakkale Boğazı’na yerleştirilmiştir. 240/35’lik toplardan iki adedi Orhaniye Tabyasına, yedi adedi Anadolu Hamidiye Tabyası’na, iki adedi Ertuğrul Tabyası’na, dört adedi Rumeli Mecidiye Tabyası’na ve iki adedi de Namazgah Tabyası’na mevzilendirilir. Aynı zamanda bu toplara ilaveten 2 adet 240/35’lik top İstanbul’dan getirilerek Kasım 1915’te Topçamlar Tabyası’na tabiye edildi. Bununla birlikte Çanakkale Cephesi’nde 19 adet 240/35’lik top kullanıldığı görülmektedir.

Çanakkale Boğazı’nda bulunan tabyalarda en çok ihtiyaç duyduğumuz toplardan biri 240/35’lik toplardı. Bu topların sadece dört adedi Boğaz’ın girişine, diğerleri ise merkez tabyalara yerleştirildi. Boğaz girişindeki topların sayısı yetersiz olduğundan dolayı buradaki toplar, 25 Şubat 1915 tarihinde yapılan bir günlük bombardıman sonrası saf dışı kaldı.

Merkez ve giriş istihkamlar arasında bulunan set ve obüs bölgelerinde bu toplardan mevcut değildi. Şayet uygun yerlere yerleştirilebilseydi giriş istihkamlar düşse de savaş gemileri Boğaz’dan içeri rahatlıkla giremezlerdi. Fakat her zaman olduğu gibi 240/35’lik toplardan da yeterince elde bulunmamaktaydı.

Muharebelerin en önemli savaş araçlarından biri olan toplar birçok parçadan meydana gelmektedir. 240/35’lik topa baktığımızda namlu, kama, beşik, kızak, kundak, kundak kolları, top sehpası, vinç, nişan ve ateşleme düzeneği gibi parçalardan oluştuğu görülmektedir. Bu parçaların bilinmesi 240/35’lik topun kullanılması hakkında bizlere daha iyi bilgi sağlayacaktır.

  1.       Namlu

 

Ertuğrul Tabyası’nda bulunan 240/35’lik topun namlusu

 

Ateşli silahlarda, barut, ateşleme kapsülü ve merminin bir arada bulunduğu borudur. Bu sağlam metalden yapılan boruların iç kısmı yivli ve yivsiz olabilmektedir. Namlu, tam anlamıyla merminin çıktığı yer ile merminin sürüldüğü yer arasındaki kısımdır.

240/35’lik topun namlusu dört boğumdan oluşan, 8,4 m uzunluğa sahip büyük çaplı bir namludur. Büyük çaplı olması, topun mermisinin menzilini artıran önemli bir etkendir.

  1. Çap

 

240/35’lik bir topun çap örneği. İki “X” arası topun çapını gösterir.

 

Topların namlu içindeki karşılıklı iki set arasındaki mesafeye çap denir. Set ve yivleri olmayan toplarda ise namlu içinin karşılıklı kenar arasındaki mesafesidir. Bu da namlunun tam merkez ortasından geçmektedir.

Namlu ile ilgili olan “namlu uzunluğu”, namlunun boyunu anlatmaktadır. “Çap uzunluğu” ise topun çapının namlu uzunluğunda kaç defa mevcut olduğunu anlatır. Örneğin, 35 çap uzunluğu denildiğinde çapın namlu boyunda “35” kere devrettiği anlaşılır.

Örnek olarak 240/35’lik topu ele alırsak; Buradaki 240, “mm” cinsinden olmak üzere namlunun çapını vermektedir. 35’e ise “tul” veya “tol” denilir. Tol ile namlunun “mm” cinsinden değeri çarpılırsa bize namlunun uzunluğunu verir (240X35=8.400 mm). Çanakkale Muharebesi’nde kullanılan 240/35’lik Alman Krupp marka topun namlu uzunluğu 8,4 m’dir.

Çanakkale Muharebeleri’nde kullanılan topların genel olarak çaplarına baktığımızda küçük çaplı toplardan oluştuğu görülmektedir. 355/35’lik ve 240/35’lik topların çapları büyük olsa da sayıları yetersiz kalmaktadır.

Elde bulunan 280/22, 260/22, 240/22 ve 210/22’lik topların çapları ise büyük olmalarına ve yeterince mevcut olmasına rağmen bunların namlularının kısa olması etkin kullanılmasına engel olmaktadır.

  1. 3.      Set ve Yiv

 

240/35’lik bir topun namlu içindeki set ve yivleri

 

Set, merminin daha uzağa fırlatılabilmesi ve mermiye dönüş vermesi için namlu içerisine yapılan çıkıntılardır. Yiv ise iki set arasında kalan boşluklara yani girintilere denir.

Çanakkale Muharebeleri’nde kullanılan toplarda yiv/set bulunuyordu. Fakat eski tip toplardaki yivler zamanla aşınmaya başlamıştır. Bu durum topların etkinliğini azaltan önemli bir faktör olmuştur.

Namlu içindeki yiv sayısı ne kadar fazla ise topun menzili o kadar artmaktadır. Muharebe sırasındaki topların özellikle büyük çaplı olanlarında yiv/set sayısının fazla olması bu topların uzun menzilli olmasını sağlayan bir özellik olmuştur. 240/35’lik topta ise 56 adet yiv/set bulunmaktadır.

  1. 4.      Kama

 

240/35’lik topun Menşuri (Prizma) kamasına bir örnek

 

Kama, arkadan dolma toplarda merminin ve sevk barutunun namluya koyulmasıyla birlikte ateşleme sırasında barut gazının geri kaçmasını ve merminin atış hızını kaybetmesini önleyen tıkaçtır. Geriden dolma topların vazgeçilmez bir unsurudur.

Özellikle bir topu belirli bir süreliğine susturmanın ve imha etmenin kolay tarafı bu kamaları sökmektir. Çünkü kaması olmayan top atış da yapamaz. Bu yöntem topu susturmanın en basit bir yöntemidir. 1919 yılında mütareke döneminde İngilizler topların kamalarını sökerek savaş dışı bırakırlar. Aynı zamanda topun namlusunu kesme, dinamit veya el bombası ile tahrip etme işlemi de topu savaş dışı bırakan etkenlerden olmuştur.

Bazı kamalar topa mekanik olarak vidalanarak bazıları da namlu gerisine yandan girerek görev yapar. 240/35’lik top da yandan girerek namlu gerisini kapamaya yarayan menşuri (prizma) kamaya sahiptir.

 

  1. 5.      Muylu ve Muylu Yatağı

 

 

240/35’lik topun muylu tertibatı örneği

 

Muylu, namlunun aşağı-yukarı hareket edebilmesi için iki tarafında bulunan ve muylu yatağına oturtulan çıkıntılardır. Topun muyluları top yükseltme kolunun hareketiyle muylu yatağında dönerek topun namlusunu aşağı ve yukarı doğru hareket ettirir.

Muylu Yatağı, top namlusunu aşağı yukarı oynatabilmek için iki yanına yapılmış olan çıkıntılı milin (muylu) sürekli olarak durduğu ve hareketini gerçekleştirdiği yataktır. Top namlusunun bu hizasında muylu bağı bulunmaktadır.

Çanakkale Muharebeleri’ndeki topların çoğunluğunda muylu ve yatağının olduğu da görülmektedir. 240/35’lik toplar da muylu ve muylu yatağına sahiptir. Bu durum topun aşağı-yukarı hareket etmesini kolaylaştırarak atışların hızlanmasını artıran bir etken olmuştur.

 

 

  1. 6.      Beşik, Kızak, Kundak ve Mahmuz

 

240/35’lik topun beşik, kızak, kundak ve mahmuzu

 

Top namlusuna yataklık yapan kısma beşik denir. Atışlardan sonra topun sallanmasını sağlar. Böylelikle atış sonunda topun herhangi bir yerinde ve tabiyesinde kırılmaları önler.

Toplarda namlunun ileri geri kaymasını sağlayan kısma kızak denir. Beşiğin bir bölümüdür. Namlu, yağlı kızak yatakları üzerinde ileri geri kayar. Top atışı yapıldıktan sonra namlu geriye doğru kızağın üzerinde kayar ve tekrardan eski halini alır.

Kundak ise topun parçalarından beşiği taşır. Kundak kolları muylu yatağı vasıtasıyla top namlusunu muylu aracılığıyla taşır. Bebeklere yapılan kundak misali kundak, topu yanlardan çevreleyen ve koruyan kısımdır. Kundak yatağı olan mahmuzların tekerlekli olması sayesinde topun yönü rahatlıkla sağa sola çevrilebilir. Mahmuz da namlu, beşik, kundak ve kızağı üzerinde barındıran taşıyıcı kısımdır.

Topların başında, top ile ilgili bilgilerin, yapılan bakımların ve atışların kaydedildiği defterler bulunmaktadır. Bu defterlere de kundak defteri denilmektedir. Kundak defteri bir tür çeteledir. Top üzerinde yapılan işlemler belirli bir düzen ve sistem içerisinde kundak defterine işlenir.

Çanakkale Muharebeleri’ndeki büyük çaplı topların kundak ve mahmuzları da büyüktür. Hatta bu toplara çıkmak için en az beş basamaklı merdiven bulunmaktadır. Küçük çaplı toplarda ise kundak ve mahmuz bulunmamaktadır. Bu toplar ise sadece top sehpası üzerine yerleştirilerek kullanılmaktadır. 240/35’lik toplar da beşik, kızak ve kundak tertibatlarına sahiptir.

 

  1. 7.      Top Sehpası ve Matafora (Vinç)

 

240/35’lik topun matafora (vinç) ile mermi kaldırılması örneği

 

Top sehpaları topun üzerinde durduğu ve yere sabitlendiği kısımdır. Küçük çaplı toplar genelde sadece sehpa üzerine monte edilmektedir. Bunlarda herhangi bir teker aksamı yoktur. Fakat büyük çaplı ve uzun namlulu toplarda mahmuz sehpaya sabitlenir ve mahmuzun ön ve arka kısmına olmak üzere tekerlekler yerleştirilir.

Mahmuza bağlı olmak üzere büyük toplarda sehpanın hemen yanında mahmuzun ön kısmında iki adet ve mahmuzun arka kısmında iki adet olmak üzere dört adet tekerlek bulunmaktadır. Bu tekerlekler topun sağa ve sola rahatlıkla dönerek hedefe nişan alabilmesini ve topun hareket kabiliyetini kolaylaştırır. Hareket kabiliyetini kolaylaştıran bu tekerleklerin en büyük özelliği çelik olması ve ray üzerine yerleştirilmesidir. Tekerlekler ray üzerinde oldukları için topun hareket ettirilmesi rahat bir hal almaktadır. Ray üzerindeki toplar arka kısımda bulunan çevirme kolunun çevrilmesiyle dişlilerin ray üzerinde tekerlekleri hareket ettirmesiyle yön değiştirirler.

Matafora dediğimiz bölüm ise topun mermi vincidir. Ağır çaplı toplarda mermiler mermi raylarıyla topun yanına getirilir. Mataforayı (vinç) hareket ettiren kol asker tarafından çevrilerek bu mermi yaklaşık iki metre kadar yükseklikte bulunan topun arka kısmına kadar çıkarılır. Daha sonra mermi topun gerisinden namluya sürülür ve ateşe hazır hale getirilir.

Bu denli büyük toplarda matafora çok önemli bir parçadır. Çünkü mermilerin ağırlıkları 200-700 kilograma kadar çıkmakta ve ancak dört beş askerin bir araya gelmesiyle hareket sağlanmaktadır. Bu yüzden matafora sayesinde merminin namluya çıkarılıp sürülmesi işi kolaylaştırmış olmaktadır.

 

  1. 8.      Nişan ve Ateşleme Düzeneği

 

240/35’lik bir topun nişan tertibatı

 

Nişangah;Farsça nişanden sözcüğünden (duran, dikilen, kalan) ve gah-gehden (zaman-yer) türeyen terim, silahı hedefe doğrultmaya yarayan alet anlamında kullanılır. Topçuda top dürbünleri, toprak açısı, yanına ve yüksekliğine nişanı sağlayan parçalardan oluşur.[2] Top atışlarında hedefi vurabilmek için hedefin net bir şekilde tespit edilmesi, iyi bir mesafe ölçümü, dürbün vb. gereçlere ihtiyaç vardır. Ancak bu tür tertibatlar sayesinde başarılı bir atış gerçekleştirilebilir.

Telemetre, bir mesafe ölçme aletidir. İki nokta arasındaki uzaklığı ölçerek barut hakkının belirlenmesini ve namlu açısının ayarlanmasını sağlar.

Çanakkale Muharebeleri başlamadan önce ve başladıktan sonra özellikle bataryaların atış kontrol aletleri ve mesafe kestirme cihazları mevcut değildi.[3] Bunun böyle olması topçuluk eğitiminde sıkıntılar doğurmaktaydı. Bunun yanında daha önceden kaydedilmiş mesafeler ise bazı topların yanındaki grafiklerde yazılı olarak durmaktaydı.

240/35’lik toplarda farklı ağırlıklarda mermiler kullanılmaktadır. Bu topta, Adi Dane (Tapalı), Sert Dane, Çelik Zırh Dane, Külahlı Zırh Dane, Tahrip Dane ve Dip Tapalı Tahrip Dane gibi mermiler kullanılmaktadır. Bu mermilerden 215 kg ağırlığındaki Adi Dane (Tapalı) (80 kg kara barut ile), Sert Dane (14 kg kara barut ile) ve Çelik Zırh Dane (20 kg kara barut ile) ilk hızı 550 m/sn olmak üzere 11.000 m’lik menzile sahiptir. Yine 190 kg ağırlığındaki Külahlı Zırh Dane (45 kg trotil ile) ve Tahrip Dane (15 kg trotil ile) ilk hızı 650 m/sn olmak üzere 14.800 m’lik menzile sahiptir. 140 kg ağırlığındaki Dip Tapalı Tahrip Dane ise ilk hızı 690 m/sn olmak üzere 14.300 m’lik menzile sahiptir. 240/35’lik topun mermisinin 1.000 m’deki son hızı 588 m/sn ve deleceği kalınlık ise 346 mm’dir. 5.000 m’deki son hızı 373 m/sn ve deleceği kalınlık ise 242 mm’dir. 7.000 m’deki son hızı ise 377 m/sn ve deleceği kalınlık 209 mm’dir.[4] 240/35’lik topun bu mermileri arasında özellikle tahrip danesi, dip tapalı tahrip danesi ve külahlı zırh danesi kullanılıyordu.

Tahrip Danesi, malzemelere ve insanlara karşı kullanılan, içinde paralanma hakkı olarak, yüksek süratli bir infilak maddesi bulunan mermidir.

Tahrip daneleri, patladıkları zaman parçalarıyla etki yapar. Tahrip danesinin bir dip tablası, atış sırasında uğradığı kuvvetlere dayanacak kadar kalın bir mermi gövdesi, tapayı burgu halinde tutturmak için yuva açılmış bir başlığı ve tapa başlığının üzerine dayandığı bir girintisi vardır.[5]

 

 

Dip tapalı tahrip dane (240/35’lik, 130-140 kg.)[6]

 

Tahrip daneleri, Çanakkale Muharebeleri’nde ağırlıklı olarak kullanılan mermilerdendir. Nitekim bu mermi etkili olsa da elimizde yeterince yoktu.

 

 

Tahrip dane (240/35’lik, 190 kg.)[7]

 

Külahlı ve Külahsız Zırh Danesi mermi külahı; toplarda, yivli tüfeklerde veya uçak bombalarında, torpillerde vb. de kullanılan sivri uçlu silindir mermilerin ön kısmıdır. Ör: Uzun mermi külahı, Kesik mermi külahı gibi.

Zırh delici mermilerin içleri dolu, çekirdekleri sert çeliktendir. Zırh ve beton delici mermiler çoğu zaman yumuşak çelikten iğreti bir başlık taşır ve atışın kontrolünü kolaylaştırmak üzere bir iz düzeni ile donatılır; bunlar zırhlara ve betona karşı yapılan taarruzlarda kullanılır. Top mermileri, çelikten veya çelikli dökme demirden bir zarf ile bunun içindeki imla hakkından meydana gelir. Yalnız zırh delici mermiler genellikle içleri dolu, yani som haldedir.[8] Delici mermiler (zırh mermileri), merminin çapına, ilk hıza, düşüş açısına, merminin cinsine, zırhın veya betonun cinsine bağlı olana belirli bir kalınlıkta saplanır.

 

 

Çelik Zırh Dane (240/35’lik, 217 kg.)[9]

 

Muharebeler sırasında özellikle zırhlılara karşı kullandığımız bu mermilerden de maalesef elde yeteri kadar mevcut değildi.

Genellikle mermiler; trotil, asit pikrik gibi patlama kuvvetleri, daha çok kimyevi maddeler yerine tamamen siyah dumanlı barut ile doldurulmuştu. Yalnız büyük çaplı toplar için bir ara Avrupa’dan gelmiş az miktarda yeni cephane vardı. Bunlar da 35 çap toluna ait olan toplar içindi.[10] Uzun namlulu bu toplar için gelen yeni mermilerin sayısı da çok yetersizdi. Ayrıca kısa namlulu topların sayısının fazla olması bu topların atış sonrası fazla duman çıkarmaları da yerlerinin kolay tespit edilmesine ve yeni atış için zaman kaybına neden olmaktadır.

240/35’lik toplarda dumansız barutun az olması nedeniyle bazı atışlar kara barutla yapılırdı. Ayrıca bu toplarda merminin topa getirilip namluya sürülmesi ve nişan düzeninin sağlanıp ateş edilmesi uzun zaman almaktadır.

Ancak 18 Mart 1915 günü erlerin görevlerini yapmadaki istek ve çabalarıyla bataryaların ateş hızı, barış eğitimlerine oranla olağanüstü olarak bir kat daha artmış ve bu nedenle 240/35’lik toplar, dakikada 2 mermi atabilir duruma gelmişlerdi.[11]

240/35’lik topun amacına uygun bir şekilde kullanılabilmesi için gerekli personelin olması önemlidir. Bu toplar büyük ve çok zahmetli olduğundan dolayı fazlaca askere ihtiyaç duyulmaktadır. Top mermilerinin ağırlığı cephane sevkinin namluya sürülmesine kadar olan topçuluk hizmeti, topun atış süratini düşürmektedir.

 

 

1 adet 240/35’lik topun başında görevli topçu personeli (Fotoğrafta 37 asker vardır)

 

240/35’lik bir topun başında bulunan topçu personeline ve görevlerine bakmakta fayda olacaktır.

İst. Beşiktaş Deniz Müzesi kütüphane envanterinde yer alan; Hicri 1297 [1879/1880] tarihli 27 personelli 240/35’lik Kızaklı Krupp toplarınaait topçuluk talimnamesinde, talim başlangıcının top personeli numara ve görev tanımlarının beyanı ile başladığını görüyoruz.

1 numara Top Üstadı (Top Komutanı)

2 numara Top Üstadı (Top Çavuşu)

3 numara Uskuncacı (Top tomarcısı, Top fırçacısı, Namlu içi temizleyicisi)

4 numara Doldurucu (Topa mermi ve hartuç süren personel)

5 numara Kamacı (Top kaması bakımı ve tamirini yapan)

6 numara Mataforacı (Top vinci kontrolcüsü)

7 numara Kamacı Yardımcısı (Top kaması bakımı ve tamirini yapan personel yardımcısı)

8, 9, 10 ve 11 numaralar Mengeneci (Top mermisinin arabaya sabitleyicileri ve denge sağlayıcıları)

12, 13, 14 ve 15 numaralar Vinçci (Top vinci görevli personeli)

16, 17, 18, 19 numaralar Dirisacı (Top namlusunu hedefe çeviren personel-Yan nişanı)

20, 21 numaralar Milci (Topun namlusunu aşağı yukarı hareket ettiren personel-Yükseliş nişanı)

22 ve 23 numaralar Manivelacı (Topun kamasını açıp kapatan personel)

24, 25 numaralar Humbaracı (Top mermisi taşıyıcıları)

26, 27 numaralar Hartuçcu (Top mermisi hartucu (Barut hakkı) hazırlayan personel)

Topun başında bulunan personel hazır bir şekilde beklerken, top üstadının “Yanaş!” emriyle birlikte atış emrinin verilmesini beklemek için tetikte dururlar.

Büyük top hizmeti gerektiren 240/35’lik bir topun ateşe hazır hale getirilmesi için sayıca fazla askere ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Tabi ki de bu sayı sadece top için gerekli ortalama asker sayısıdır. Muharebe sırasında oluşacak yaralanma ve şehit olma durumlarında takviye birliği gelene kadar sağlam kalan askerlerin gayretleriyle mümkün olduğunca ateşe devam edilmeye çalışılırdı.

Böyle bir topun kullanılabilmesi ve etkin bir atışın gerçekleştirilebilmesi için gerekli matematiksel hesaplamaları yapabilecek askerlerin olması gerekmektedir. Bu durumda top komutanı ve top çavuşu topun vazgeçilmez unsurlarındandır.

Atışın gerçekleştirilmesi için fazlaca asker ihtiyacı duyan 240/35’lik bir topun nasıl ateşlendiğine bakmak gerekir. Bu topla atış yapabilmek için gerekli aşamalar şu şekildedir:

-          Humbaracılar, cephanelikten mermi arabasına yükledikleri mermiyi topun arkasına, vincin yetişebileceği alana kadar çekerler. Mermilerin hızlı bir şekilde topa ulaştırılabilmesi için bazı toplar cephanelikten topun yakınında bulunan korunaklı yerlere de taşınırdı.

-          Mataforacı, vinç kolunu ucundaki kanca, mermi arabasının üzerine gelecek şekilde indirir. Topun hemen sağında, vinç kolunun yanında vincin aşağı yukarı inip çıkarılmasını sağlayan çevirme kolu bulunmaktadır. Merminin kaldırılma işlemi bu kolun çevrilmesiyle vincin aşağı-yukarı hareketiyle gerçekleştirilir.

-           Mengeneciler, vincin ucundaki kanca yardımıyla mermiyi mermi arabasıyla birlikte vince sabitler. Aynı zamanda mermi arabasına bir ip bağlayarak mermi topa kaldırılırken, mermi ucu topa bakacak şekilde denge sağlayarak merminin topa ulaşmasını sağlarlar.

-           Mataforacı, sabitlenen mermiyi vinç yardımıyla yukarıya çeker.

-          Milciler, topun namlu ağzını yere paralel olacak şekilde aşağı indirerek merminin namluya sürülmesi için hazırlar.

-          Manivelacı, merminin topa sürülebilmesi için namlunun kamasını açar.

-          Topun üzerinde bulunan vinçciler, topun üzerine çıkartılan vinç ucundaki mermiyi, vinç kolunu topun arkasına doğru çekerek, merminin namlu gerisine hizalanmasını sağlarlar.

-          Doldurucu, vinçcilerin yardımıyla mermiyi iterek namlunun mermi haznesine kadar sürer.

-          Hartuçcular, merminin namludan fırlatılabilmesi için gerekli olan hartucu (barut hakkı) hazırlar ve hartuç, doldurucu tarafından namluya sürülen merminin arkasındaki barut haznesine sürülür. Ardından kamaya barut hakkının ateşlenmesini sağlayacak olan ateşleme barutu yerleştirilir. (Merminin arka kısmında bulunan itici madde (barut, nitroselüloz vb.) mekanik ya da elektronik bir kapsül içeren ateşleme düzeneğiyle ateşlenir. Bazı top türlerinde itici maddenin ateşlenmesi için belirli bir miktarda barutun yakılmasıyla elde edilen sıcak alevden de yararlanılırdı.)

 

240/35’lik topun ateşe hazırlanması

 

-           Manivelacı, topun kamasını kapatır.

-          Milciler, topun namlu ağzını havaya kaldırır.

-          Nişan düzeneği ve yapılacak atışın matematiksel hesapları yapılarak milcilerin namlu ağzını aşağı-yukarı, dirisacıların da topu sağa-sola hareket ettirerek namlu açısının ayarlanması sağlanır. Yapılan matematiksel hesaplar sonrası dirisacılar ve milciler aynı zamanda namlu ağzının seviyesini hedefe uygun açıya odaklar.

Etkin bir atış gerçekleştirebilmek ve hedefi vurabilmek için top tevcih aleti, telemetre, topçu dürbünü, açı ölçer vb. aletlerden yararlanılmaktadır. Bu aletlerin kullanılabilmesi için de topçuluk eğitimi almış askerlerin olması gerekir. Topçu komutanları daha önceki atılan mermilerin düştüğü nokta ile arasındaki mesafeyi telemetre aracılığıyla belirler. Yeni hedefinin mesafesini de bu mesafeye göre kararlaştırır. Atılacak merminin barut hakkı da buna göre belirlenir. Top tevcih ve açı ölçer aletleri yardımıyla topun namlu açısı ve yönü kararlaştırılarak yapılan matematiksel hesaplamalar sonrası milcilere ve dirisacılara verilen talimatla namlu hedefe yöneltilir. Bu hesaplama sonucu milyem[12] veya derece olarak milcilere bildirilir ve milciler namluyu istenilen açıya getirir. 

 

Atış öncesi hedefe nişan alma hazırlıkları

 

-          Hedefe nişan alındıktan sonra top komutanının “Ateş!” emri ile ateşleme düzeneği devreye sokulur ve atış gerçekleştirilir. Ateşlenen mermi namlu içinde gittikçe hızlanarak yol alır ve maksimum hıza ulaşarak namlu ağzından dışarı fırlar. Merminin ateşlenmesi sırasında açığa çıkan basınçlı gazların topu geri doğru itmesi bir geri tepme düzeneği aracılığıyla önlenir. Yivli toplardan fırlatılan mermi, havada kendi ekseni çevresinde hızla dönerek yol aldığından, dengesini kendi kendine düzenler. Mermi hedefe çarptığında patlar ve şiddetli basınç dalgaları gaz ya da çeşitli parçacıklar saçarak hedefi tahrip eder.

-          Atışın ardından milciler hemen topun namlu ağzını yere paralel olacak şekilde aşağı indirir.

-          Manivelacı, topun kamasını açar.

-          Uskuncacı, elindeki tomar fırçası ile topun namlu içerisini temizler.

Atışın ardından namlu içerisinde yanan barut parçacıkları kalmaktadır. Tomar fırçası ile namlu içerisi tamamen temizlenir. Namlu içi temizlenmez ise diğer atışlarda bu barutlar yanarak namlunun set-yivlerine zarar verir ve diğer atışta yeni barutun erken yanmasına neden olur. Aynı zamanda bataryaya düşen mermilerin havaya kaldırdığı tozlardan da namlu içerisine tozlar kaçabilmektedir. Bu yüzden her atıştan önce namlu içinin temiz olduğunun kontrol edilmesi gerekmektedir.

Bu aşamadan sonra topa getirilen mermi tekrar aynı aşamalardan geçirilerek ateşleme işi tekrar eder. Görüldüğü gibi 240/35’lik bir topta etkili bir atışın gerçekleştirilebilmesi için yeterince askere, zamana ve sürate ihtiyaç bulunmaktadır.

9 Ocak 1916 tarihinde Çanakkale Cephesi kapandıktan sonra Boğaz’daki top trafiği devam etmiştir. Bazı tabyadaki toplar alınarak başka tabyalara götürülmüş, hatta yeni bataryalar bile kurulmuştur. 1917 yılına kadar, Rumeli Mecidiye Tabyası’nda bulunan 2 adet 280/22’lik top, Kerevizdere Bölgesi’ne taşındığı için, Namazgah Tabyası’nda bulunan 2 adet 240/35’lik top da Rumeli Mecidiye Tabyası’na tabiye edilmiştir.

Çimenlik Tabyası’nda bulunan 1 adet 355/35’lik top Anadolu Hamidiye Tabyası’na taşınacağı için, Anadolu Hamidiye Tabyası’ndan 1 adet 240/35’lik top alınarak Topçamlar Tabyası’na kaydırılmıştır. Böylelikle Topçamlar Tabyası’nın 240/35’lik top sayısı da 3’e çıkartılmıştır.

Çanakkale Muharebeleri’nden bizlere yadigâr kalan 240/35’lik toplardan bazıları halen Çanakkale’de bulunmaktadır. 240/35’lik toplardan şu an 1 adedi Rumeli Mecidiye Tabyası’nda[13], 1 adedi Ertuğrul Tabyası’nda, 1 adedi Çimenlik Kalesi girişinde[14], 2 adedi Anadolu Hamidiye Tabyası’nda[15], 1 adedi Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Terzioğlu Kampüsü önü Çanakkale-İzmir karayolu kenarında[16] ve 1 adedi de Cumhuriyet Meydanı’nda[17]  152/45’lik topun yanında sergilenmektedir.

Cumhuriyet Meydanı’nda sergilenen topla ilgili Milliyet Gazetesi haberinde şu bilgiler yer almaktadır:

“Çanakkale Savaşı, Yörede Turistler İçin Canlandırılacak

Çanakkale’nin çeşitli yörelerinde yapılacak düzenlemelerle Çanakkale Savaşı’nın canlandırılacağı bildirilmiştir.

Konuyla ilgili olarak bilgi veren Çanakkale Belediye Başkanı Ender Gül İskele Meydanı’nda Çanakkale Savaşı’nı canlandıran yeni bir düzenleme yapılacağını, yol boylarına Çanakkale Savaşı’ndan kalma tarihi topların yerleştirileceğini belirtmiş ve şunları söylemiştir: Bu tür bir düzenleme ile kentimize ilk olarak gelen yerli veya yabancı bir turiste Çanakkale’nin tarihini çeşitli görüntüler ve düzenlemelerle anlatmayı amaçlıyoruz.”[18]

 

Çanakkale Boğaz Muharebeleri’nde kullanılan toplar teknolojinin gerisinde olmasına rağmen, Türk topçu sınıfının imkanları doğrultusunda vatanı müdafaa etme konusunda bir adım geri atmadıkları görülmektedir. Her türlü tertibata, cephaneye ve imkana sahip olan gemi toplarına karşı büyük bir sabır ve metanetle karşılık vermişlerdir.

Özellikle kale topu diye de adlandırılan birçok personel gereksinimi duyan 240/35’lik topların etkili olduğu bilinmesi, yoğun olarak gemi toplarını üzerlerine çekmesine neden olmuştur. Yoğun bombardımana karşı topların başında bulunan askerler mermi, toprak ve şarapnel altında vazifelerini yapmaya devam etmişlerdir.

Kahraman topçu sınıfı askerlerimizden kalan bu yadigâr topları en uygun bir şekilde kullanıldıkları yerlerde sergilemek, küçükte olsa askerlerimizin hatıralarına saygı duyduğumuzun bir ifadesi sayılabilir.

1914-1918 yılları arasında Çanakkale Boğazı’nı dünyanın en güçlü savaş gemilerine karşı kahramanca savunan Türk topçu askerlerini rahmet ve minnetle anıyorum.

 

Çanakkale Savaşları Araştırmacı-Yazar

Bayram AKGÜN

baryamakgun@hotmail.com

 

Bayram Akgün'ün Çanakkale Boğazı'nı savunan tabyaları ve topları anlattığı "Boğazın Fedaileri" adlı iki ciltlik kitabı DBY yayınlarından çıkacaktır 

KAYNAKÇA

  • ADİL, S., Harb-i Umumide Çanakkale Muharebat-ı Bahriyesi, Erkan-ı Harbiye Mektebi Külliyatı Sayı: 3, Erkan-ı Harbiye Mektebi Matbaası, İstanbul, 28 Şubat 1920.
  • Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi, Çanakkale Cephesi Harekâtı, V. Cilt, I. Kitap (Haziran 1914-25 Nisan 1915), Genelkurmay Basımevi, Ankara, 1993.
  • ERENDİL, M., Topçuluk Tarihi, Gnkur. ATASE Başkanlığı Yayınları, Gnkur. Basımevi, Ankara 1988.
  • KARAKAŞ, N., Askeri ve Siyasi Yönleriyle İtalyan Donanması’nın Çanakkale Boğazı Harekâtı (18 Nisan 1912), Akademik Bakış Dergisi, Cilt 6, Sayı 12, 2013.
  • LOREY, H., Türk Sularında Deniz Hareketleri, Cilt II, Boğazlar Etrafında Mücadele, Çeviren: Dz. Kurmay Albay Tacettin Talayman, T.C. Deniz Basımevi, 1946.
  • Müstahkem Mevki Mermileri, Askeri Matbaa, 1937.
  • Milliyet, 26.01.1982
  • www.biraz.gen.tr

 

 



[1] Nuri KARAKAŞ, Askeri ve Siyasi Yönleriyle İtalyan Donanması’nın Çanakkale Boğazı Harekâtı (18 Nisan 1912), Akademik Bakış Dergisi, Cilt 6, Sayı 12, 2013, s. 92.

[2] Muzaffer ERENDİL, Topçuluk Tarihi, Gnkur. ATASE Başkanlığı Yayınları, Gnkur. Basımevi, Ankara, 1988, s. 158.

[3] Hermann LOREY, Türk Sularında Deniz Hareketleri, Cilt II, Boğazlar Etrafında Mücadele, Çeviren: Dz. Kurmay Albay Tacettin Talayman, T.C. Deniz Basımevi, 1946, s. 13.

[4] Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi, Çanakkale Cephesi 1 nci Kitap, c. V, Gnkur. Basımevi, Ankara 1993, Çizelge 6.

[5] http://www.biraz.gen.tr/muhendislik/mermi-nedir-mermi-cesitleri

[6] Müstahkem Mevki Mermileri, Askeri Matbaa, 1937, s. 61.

[7] Müstahkem Mevki Mermileri, a.g.e., s. 64.

[8] http://www.biraz.gen.tr/muhendislik/mermi-nedir-mermi-cesitleri

[9] Müstahkem Mevki Mermileri, a.g.e., s. 63.

[10] Selahaddin ADİL, Harb-i Umumide Çanakkale Muharebat-ı Bahriyesi, Erkan-ı Harbiye Mektebi Külliyatı, Sayı:3, Erkan-ı Harbiye Mektebi Matbaası, İstanbul, 28 Şubat 1920, s. 4.

[11] Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi, Çanakkale Cephesi 1 nci Kitap, c. V, a.g.e., s. 207.

[12] 1 milyem= 17,7 derece

[13] İzmir Menteş’ten getirilen top.

[14] Orhaniye Tabyası’ndan getirilen top.

[15] Topçamlar Tabyası’ndan getirilen toplar.

[16] Topçamlar Tabyası’ndan getirilen üçüncü top.

[17] Orhaniye Tabyası’ndan getirilen top.

[18] Milliyet, 26.01.1982, s. 3.


  10089 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

17/12/2018 - 13:03 Sarıkamış Harekâtına Taktik Yaklaşımlar (Dr. Bülend Özen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytindağı – 100.Yıl Dönümü’nde Kudüs’ün Kaybını Yeniden Değerlendirmek (Tuncay Yılmazer)

05/11/2018 - 12:37 Karargâh Umumi Fotoğrafçısı Burhan Felek ve Çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya Müzesinde Bir Çanakkale Şehidi’nin Mezar Taşı (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atatürk ve Enver Paşa (İsmail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 Çanakkale Savaşı Sonrasında Mezarlıklar İle İlgili Ortaya Çıkan Sorunlar Ve Yapılan Tartışmalar (Burhan Sayılır)

03/07/2018 - 04:23 Arşiv Belgelerinde Lâpseki (1915 - 1922) (Hüseyin Arabacı)

24/05/2018 - 04:02 Yarımada’daki Ateşkes: 24 Mayıs 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali Özkan)

20/05/2018 - 08:02 Çanakkale Savaşı Siperin Ardı Vatan (Gürsel Göncü - Şahin Aldoğan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklarım : Cemal Paşa’yı Yüceltme Amacıyla Yazılmış Bir Risale (Nevzat Artuç)

06/05/2018 - 20:14 Hafız Hakkı Paşa Hayatı Ve Eserleri (Mustafa Birol Ülker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Seddülbahir Savunmasının İlk Üç Günü (Burhan Sayılır)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yarımadası Çıkarmaları Üzerine Taktik Yaklaşımlar (Bülend Özen)

18/04/2018 - 10:58 Çanakkale Savaşı Esnasında Çekildiği İddia Edilen Bir Fotoğraf Hakkında (Erhan Çifçi)

13/04/2018 - 05:58 “Büyük Stratejisizlik”ten Sahadaki Gerçekliklere, Gazze,Birüssebi ve Kudüs’ün Kaybı (Bülend Özen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart Günü Dardanos Şehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci Dünya Savaşı nda İstanbul a Yapılan Hava Saldırıları (Emin Kurt - Mesut Güvenbaş)

31/03/2018 - 15:41 Kısa Birinci Dünya Savaşı Tarihi (İlkin Başar Özal)

29/03/2018 - 09:02 Boğaz’ın Fedaileri "Çanakkale Boğazı Tahkimatları ve Çanakkale Boğaz Muharebeleri’nde Türk Topçusu" adlı kitapların tanıtımı (Bayram Akgün)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Savaşı (İlkin Başar Özal)

20/03/2018 - 17:57 Londra’nın Savaş Planları: 1906 Taba Krizi Ve Çanakkale (Yusuf Ali Özkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart Özel - Çanakkale Boğazı Savunmasında Kullanılan 240/35’lik Alman Krupp Kıyı Topunun Teknik Özellikleri (Bayram Akgün)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Gerçeğe- Çanakkale Savaşı’nda Bulutlar İçerisinde Kaybolduğu İddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Yılmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yiğitler Harmanı Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 Çanakkale Savaş’ından Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- Bölüm 2 (Bayram Akgün)

11/02/2018 - 12:02 Çanakkale Savaş’ından Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- Bölüm 1 (Bayram Akgün)

05/02/2018 - 05:38 İngilizlerin 1915 Yılı Strateji Değişikliği: Çanakkale, İngiliz Karar Vericiler İçin Bir Seçenek Haline Nasıl Geldi? (Yusuf Ali özkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine Müdafaası ve Fahreddin Paşa (Süleyman Beyoğlu)

20/01/2018 - 10:18 Düşman Çanakkale’yi Geçecek Olursa (Doç.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral Carden’in Çanakkale Boğazı Saldırı Planı Üzerine Bir Değerlendirme ( Bayram Akgün)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yarımadasında Kaybolan Şehitlik ve Anıtlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kudüs 100.Yıl Dosyaları

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 Üç Mermi İle Bir Defter - Çanakkale’de Yedek Subay Bir Mühendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomakların Çanakkale Ağıdı - Pesna (Ömer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Arıburnu Anzak Çıkarmasında 57.Alay’ın Conkbayırı’na İntikali – Yeniden Değerlendirme ( M. Şahin Aldoğan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles üzerinden bir inceleme: Churchill Çanakkale Savaşlarının tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması-Gazze Muharebeleri(1.Bölüm)(Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-Küçük Anafartalar Topları(Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Çanakkale Savaşı, Kara Savunması İçin Müstahkem Mevkii Top Desteği (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KûtulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)