Çanakkale Savaşı ve Diplomasi ( Tuncay Yılmazer )

Tarih: 28/09/2008   /   Toplam Yorum 3   / Yazar Adı:      /   Okunma 38190

Çanakkale Savaşı “hasta adam” olarak nitelenen Osmanlı Devleti’nin dönemin süper güçlerine karşı hiç beklenmedik ölçüde üstün maneviyatı ve direnişi ile kazandığı muhteşem bir zafer. Günümüz Türkiye’sine Osmanlı’dan miras kalan en önemli sembol mücadelelerden birisi olduğuna da kuşku yok. Aynı zamanda Çanakkale Savaşı, müttefiklerin kendi aralarında da bir “diplomasi” savaşı olarak nitelenebilir. Her hangi bir askeri harekât başlangıçta belli hedefleri olsa da , özellikle süre uzar, beklenen sonuçlara ulaşılamaması durumda diplomatik yeni girişimlerin olması kaçınılmaz. Bu kural yirminci yüzyılın başlarında da aynen geçerliydi. Çanakkale seferinin uzaması İngiliz ve Fransızların hesaplarını yeniden gözden geçirmesine yol açmış, St. Petersburg’u ise büyük bir beklentiye sokmuştur. Avrupa savaş alanlarında müttefik orduları kurmay heyetleri her şeyden önce stratejik bir gaye güttükleri halde Türkiye Asyasında stratejik gaye ikinci planda kalmakta ve müttefiklerden birinin ordusu tarafından elde edilen herhangi bir başarı ötekiler için hoşnutsuzluğa yol açmaktaydı. 4 Mart 1915 tarihinde Rus tarafından gelen sürpriz öneri İngiltere ve Fransa’yı zor durumda bırakmıştır. Rus Dışişleri Bakanı Sazanov, Rusya’nın yalnız İstanbul ve boğazları değil , İmroz-Bozcaada , ve Trakya’da Enez-Midye hattının doğusunu istediğini belirtiyordu.

 

Çok değil sadece Çanakkale Savaşı’ndan neredeyse 60 yıl kadar önce İngiltere ve müttefiki Osmanlı İmparatorluğu’nun  , Kırım yarımadası’nda Rusya ile karşı karşıya geldikleri biliyoruz. Yıllar sonra dünya savaşının ateşinin etrafı kasıp kavurmaya başladığı günlerde bir  İngiliz yazarın sözlerini hatırlamak gerekli. “Ne gariptir ki” demişti  Georges Young, “Haydarpaşa’da boğazları Ruslara kapamak için ölen İngiliz askerlerinin mezarları , Çanakkale’de de boğazları Ruslara yardım için açmak isteyen İngiliz askerlerinin mezarları vardır.” [1]  Bu sözler ülkeler arasındaki düşmanlığın, rekabetin  zaman içerisinde nasıl değişebileceğinin çok çarpıcı bir ifadesi aslında.

 

Her hangi bir askeri harekât başlangıçta belli hedefleri olsa da , özellikle süre uzar, beklenen sonuçlara ulaşılamaması durumda diplomatik yeni girişimlerin olması kaçınılmaz. Bu kural yirminci yüzyılın başlarında da aynen geçerliydi. Çanakkale seferinin uzaması İngiliz ve Fransızların hesaplarını yeniden gözden geçirmesine yol açmış, St. Petersburg’u ise büyük bir beklentiye sokmuştur. Bolşevik tarihçilerden Adamof’un da  belirttiği gibi  Avrupa savaş alanlarında müttefik orduları kurmay heyetleri her şeyden önce stratejik bir gaye – düşmanın zinde kuvvetlerini yok etme gayesi- güttükleri halde daha savaştan evvel Avrupa’nın büyük devletlerinden birçoğuna ait çıkarların çarpışmakta olduğu Türkiye Asyasındaysa stratejik gaye ikinci planda kalmakta ve müttefiklerden birinin ordusu tarafından elde edilen herhangi bir başarı ötekiler için hoşnutsuzluğa yol açmakta ve siyasi bir münasebetsizlik sayılmaktaydı. [2] Bu bağlamda dönemin Rus Dışişleri bakanı Sazanov’un Çanakkale Savaşı boyunca yaptığı diplomatik girişimler hayli önemli. Çanakkale boğazına İtilaf devletlerinin saldırısı sonuçta Rusya’yı direkt ilgilendirmekteydi. Ancak İstanbul’ a askeri harekât düşüncesi  ise Stavka (Rus Genel Karargâhı )  tarafından uygun bulunmamıştı. Almanların ve Avusturyalıların ardı ardına gelen saldırıları, başka bir cepheye kuvvet ayrılmasına imkân bırakmıyordu.

 

4 Mart 1915 tarihinde Rus tarafından gelen sürpriz öneri İngiltere ve Fransa’yı zor durumda bırakmıştı. Rus Dışişleri Bakanı Sazanov, Rusya’nın yalnız İstanbul ve boğazları değil , İmroz-Bozcaada , ve Trakya’da Enez-Midye hattının doğusunu istediğini belirtiyordu. Dönemin İngiltere Dışişleri Bakanı Grey, verilecek red cevabının Rusya’yı savaşta tutmaya yetmeyeceğinden korkacak, İngiliz kabinesi ile yapılan görüşmeler sonucunda iki gün sonra bu teklifi kabul ettiğini belirtecektir. [3]  Fransız Cumhurbaşkanı Poincaré ise Rusya’nın daha Çanakkale askeri harekâtına katılmadığını , söz verdikleri askeri yardımın ise henüz ortada olmadığını söylese de  Fransız hükümeti de İngilizler gibi aynı endişelerle 10 Nisan 1915’te Rusların  teklifini  kabul edecekti. [4]

 

İngiltere ve Fransa’nın neden Rusya’nın isteklerini ( isteksizce de olsa ) neden  kabul ettikleri tarihçiler arasında tartışılmıştır. İngiliz kralı V. George’un savaşın henüz başlarında Rus Çarı’na “İstanbul sizin olmalı”  dediği de biliniyordu. [5] Rusya’nın İttifak devletleri ile olan mücadelesinde zor durumda olması , ve ayrı bir barış yapma olasılığı bunda en önemli etkendir. Ayrıca İngiltere, Rusya’nın Almanya’yla savaşının devamını Basra körfezindeki çıkarları açısından gerekli görüyordu. Fransa’nın endişesi de Rusların Doğu cephesinde yenilmesiyle serbest kalan Alman kuvvetlerinin , batıya kaydırılmalarıydı. [6]  

 

 Ancak 1915 yazında Rusların Alman ve Avusturya birlikleri karşısındaki yenilgileri gitgide daha büyük hâl almakta ve bu devletin bir daha kendini toparlayamayacağı duygusu yayılmaktaydı. Öbür yandan İngiliz ve Fransız ordusunun Gelibolu Yarımadasında Türk karşı koymasını kıramayacağı anlaşılıyordu. Bu nedenle Bulgarların Çanakkale Muharebelerinin gidişatını gördükten sonra İttifak devletlerine katılması Rus Askeri çevrelerini bir hayli telaşlandırmıştır. Genelkurmay Başkanı Aleksiev , Dışişleri bakanlığındaki askeri temsilci Prens Kudachev ile yaptığı durum değerlendirmesinde  “Eğer Sırbistan ezilip Almanya ile Türkiye arasında yol açılırsa Türkler asker, yiyecek ve hammadde vererek Almanları desteklerler. Biz bu sırada Almanların hakkından gelemiyoruz, bundan sonra ne yapabiliriz? diyecekti. Rus Genelkurmay başkanına göre Türkiye ile ayrı barış yapılmalıydı. Böylelikle İngiliz ve Fransızların orduları serbest kalacak , savaşın asıl amacı olan Alman askeri gücünün yok edilmesi sağlanacaktı. Bundan başka amaçlar kovalamak “bir serabın arkasından koşmak” la eşdeğerdi. [7] Buradan da görüldüğü gibi özellikle Rus Genelkurmayının İstanbul’un alınması konusunda Sazanov’dan daha gerçekçi olduğu açıktır.

 

Alman ve Bulgar tarafı 6 Eylül 1915’te antlaşma imzalayacak, bir ay sonra  Sırbistan’a karşı Alman General Mackensen komutasındaki Alman-Avusturya birliklerine katılan Bulgar ordusunun da saldırısıyla Sırbistan safdışı edilecekti.  Bu gelişmeler de yine Çanakkale cephesini etkileyecek, özellikle Fransa Sırbistan’a yardım gerektiğini belirterek en yakın cephe olan Çanakkale’den Selanik’e asker kaydırtma kararı alacaktır. Gerçekte bu gelişme , Fransa’nın inisiyatifi yeniden ele alma çabasından başka bir şey değildi. Olayların akışı İngilizleri de Makedonya cephesine asker kaydırmak zorunda bırakacaktır.

 

Boğazların savaşın sonuna kadar Osmanlı Devleti’nin elinde kalması müttefiklerin savaş planlarını değiştirmiş, müttefikler birliklerini Fransa önderliğinde Selanik’e kaydırırken, İngilizler de ayrıca Mezopotamya ve özellikle Kanal- Filistin cephesine ağırlık vermelerine yol açmıştır. Alman Genelkurmay Başkanlarından Falkenhayn Çanakkale Savaşı’nın Birinci Dünya Savaşı’nın içerisindeki yerini vurgularken “Akdeniz ve Karadeniz arasındaki boğazlar düşman trafiğine devamlı olarak kapalı kalmasaydı, savaşın başarılı bir şekilde yürütülmesi yolundaki bütün umutlar pek büyük ölçüde azalacak, bu arada Rusya önemli olan tecrit durumundan kurtulacaktı…” diyecektir. [8]

Çanakkale Savaşı “hasta adam” olarak nitelenen Osmanlı Devleti’nin dönemin süper güçlerine karşı hiç beklenmedik ölçüde üstün maneviyatı ve direnişi ile  kazandığı muhteşem bir zafer. Günümüz Türkiye’sine Osmanlı’dan miras kalan en önemli sembol mücadelelerden birisi olduğuna da kuşku yok. Aynı zamanda Çanakkale Savaşı, müttefiklerin kendi aralarında da bir “diplomasi” savaşı olarak nitelenebilir. İngilizlerin ve Fransızların muhtemel bir zafer sonrasında  İstanbul’u  Ruslara terk edeceklerini düşünmek herhalde çok doğru olmaz.

Birinci Dünya Savaşı’nda Müttefiklere göre Doğu cephesinin  öznesi  Osmanlı Devletiydi. Çanakkale Savaşı bu paylaşım düşüncesine karşı koymanın sembolüydü.   Çanakkale Muharebelerini daha geniş perspektiften düşünmek, Birinci Dünya Savaşı ve dünya tarihi üzerine olan etkilerini daha ayrıntılı ortaya koymak gerekiyor.

 

Bu yazı Kültür Dergisi Birinci Dünya Savaşı Özel Sayısı’nda yayınlanan “ Batı Cephesi’nde Yeni Bir Şey Yok Ya Doğu’da- Çanakkale Savaşı’nın 1. Dünya Savaşı’na Etkileri “ konulu makalemin daha kısaltılmış halidir.

 

 

 

Kaynakça



[1] Georges Young’un eserinden aktaran  Tunaya, , Tarık Z. Türkiye’de Siyasal Partiler, Cilt: 3 İttihat ve Terakki, İletişim yayınları , (3.Baskı), İstanbul  2007 s.618

[2] Adamof,  E.E Çarlık Belgelerinde Anadolu’nun Paylaşılması , Kaynak Yayınları, İstanbul, 2001 s. 100

[3] Cassar, George H. Çanakkale ve Fransızlar , Milliyet Yayınları, İstanbul, 1974  s. 154-155

[4] Cassar  s. 157

[5] Bobroff , Ronald R. Roads to Glory , Late İmperial Russia and The Turkish Straits, IB Tauris, New York , 2006 Ronald R. , s. 119

[6] Bobroff s. 116-117

[7] Bayur, Hikmet Y. Türk İnkılabı Tarihi.  Cilt III, kısım II Türk Tarih Kurumu, Ankara, 1991 s. 491

[8] Hart, L. Strateji-Dolaylı Tutum, Doruk Yayıncılık, İstanbul, 2003  s.263


  38190 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

420_İslam ÖZDEMİR 29-09-2008, 02:12:04

Sayın Hocam özellikle son cümlelerinize katılmamak elde değil.Çanakkale Savaşı denilince bizde akla hemen 18 Mart kısmen de olsa 25 Nisan tarihleri gelir.Bu tarihleri de çoğumuz her yıl ne olup bittiğini bilmeden klasik bir bayram havasında kuru kuruya kutluyoruz.Çanakkale Muharebeleri sadece Gelibolu Yarımadasında aylarca süregelen kanlı çarpışmalardan ve kahramanlık menkıbelerinden ibaret görülmemelidir diye düşünüyor ve bu fikri sonuna kadar savunuyorum.Neden diye sorarsanız.Olayı yanlızca birbirine düşman iki ordunun cedelleşmesi olarak düşünmek sizin makalenizde de anlattğıınız pek çok gerçeği görmezden gelmek olur.Bence Çanakkale Muharebeleri sebepleriyle sonuçlarıyla,savaşan ülkelerin kamuoyundaki yankılarıyla bir bütün olarak değerlendirilmeli ve böyle mütala edilmelidir.O devrin diplomasisi incelenmeden savaşa neden olan politikacıların ne söyleyip ne yaptıkları bilinmeden bu savaştan neyin umulup neyin bulunduğu anlaşılmaz.Harp Sahasındaki muharebeler politikacıların verdikleri kararların pratiğe dökülmesidir benim gözümde.

Çanakkale Muharebelerini ve Zaferini belirli gün ve hadiselerde meydana gelen bir savaş olarak anlamaktan milletçe vazgeçip,olayları bilgiye dayanan geniş bir bakış açısıyla değerlendirmek ümidiyle.

Saygılarımı sunar ve Hayırlı Bayramlar Dilerim

İslam ÖZDEMİR
Çanakkale Savaşları Araştırmacısı-Yazar
Gallipoli1984@hotmail.com
Çanakkale-Türkiye
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

07/11/2017 - 18:30 Pomakların Çanakkale Ağıdı - Pesna (Ömer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Arıburnu Anzak Çıkarmasında 57.Alay’ın Conkbayırı’na İntikali – Yeniden Değerlendirme ( M. Şahin Aldoğan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles üzerinden bir inceleme: Churchill Çanakkale Savaşlarının tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm - 2.Gazze Muharebesi (Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması : Gazze Muharebeleri ( 1.Bölüm) (Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii’nin Anafartalar’daki Sesi - Küçük Anafartalar Topları (Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916 (Muzaffer Albayrak – Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )