Mustafa Kemal Atatürk ve Enver Paşa (İsmail Pehlivan)

Tarih: 15/09/2018   /   Toplam Yorum 1   / Yazar Adı:      /   Okunma 3134

Enver Paşa’nın ve Mustafa Kemal Paşa’nın çocukluk ve öğretim hayatları incelendiğinde kişiliklerini etkileyecek bazı ince ayrıntılarla karşılaşırız. Enver Paşa çocukluğunu ailesiyle beraber geçirirken, Mustafa Kemal Paşa öksüz kalmış ve öğretimine ara vermişti. Enver Paşa asker bir ailenin çocuğu olarak Askeri Rüştiye’ye dahil olmuş. Mustafa Kemal Paşa ise annesinin tüm karşı çıkmalarına rağmen Askeri Rüştiye’ye girmiştir. Eğitimlerini tamamladıktan sonra her ikisi de kurmay yüzbaşı olarak Harp Akademisi’nden mezun oldular. Ancak Mustafa Kemal Paşa’nın Harp Okulu’ndan mezun olduğu tarihte, Enver Paşa kurmaylığa yükselmişti. Bu da Enver Paşa’nın meslek hayatında Mustafa Kemal Paşa’dan bir adım önde olduğunu gösterir. Lakin mesleğe başlandığında liderlik karakterini nasıl oluşturacaklarını hep beraber inceleyelim. (İ.P.)

 

Yıl 1881… Türk tarihine isimleri altın harflerle yazılacak iki kahraman dünyaya geldi. Mustafa ve İsmail Enver…

İsmail Enver, Nafia Nezareti’nde fen memurluğu yapan daha sonra Surre emini olarak sivil paşalık rütbesine yükselecek Hacı Ahmet Paşa’nın çocuğudur. Mustafa ise hepimizin bildiği üzere gümrük memurluğu yapan Ali Rıza Efendi’nin oğludur. İsmail Enver, babası Hacı Ahmet Paşa’nın görevleri nedeniyle çocukluğunu farklı şehirlerde geçirirken, Mustafa ise 7 yaşında öksüz kalmıştır.

İsmail Enver ilköğretimini doğduğu yer olan İstanbul’da tamamlarken, Mustafa ise Selanik’teki Şemsi Efendi Mektebi’nde tamamladı. Sıra rüştiye mektebine gelecekti. Enver asker olan aile bireylerinin öncülüğünde 1891’de Manastır Askeri Rüştiye’sine, 1894’te ise Soğukçeşme Askeri İdadisi’ne kaydoldu. Rüştiye ve idadi eğitimlerini tamamladıktan sonra 1899’da Harp Okulu’ndan piyade teğmeni olarak, 1902’de ise Harp Akademisi’nden kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu.

Mustafa ise evvela bürokrat yetiştiren Selanik Mülkiye Rüştiyesi’ne kaydoldu. Ancak bürokrat olmak ona göre değildi. O asker olarak vatanına ve milletine hizmet etmeyi aklına yerleştirmişti bir kere… Bu yolda annesi Zübeyde Hanım’ın tüm karşı çıkmalarına rağmen 1893’te Selanik Askeri Rüştiyesi’ne girdi. Burada Mustafa’ya matematik öğretmeni Yüzbaşı Mustafa Sabri Bey tarafından, mükemmellik ve olgunluk anlamına gelen “Kemal” ismi verilecekti. Mustafa Kemal, rüştiyeden mezun olduktan sonra girdiği Manastır Askeri İdadisi’ni ikincilikle bitirdi.(1899) Harp Okulu’nu ise 549 kişi arasından sekizincilikle teğmen olarak bitirecekti.(1902)[1] Harp Akademisi’nden ise o da tıpkı Enver gibi kurmay yüzbaşı  olarak 1905’te mezun oldu.

Enver Paşa’nın ve Mustafa Kemal Paşa’nın çocukluk ve öğretim hayatları incelendiğinde kişiliklerini etkileyecek bazı ince ayrıntılarla karşılaşırız. Enver Paşa çocukluğunu ailesiyle beraber geçirirken, Mustafa Kemal Paşa öksüz kalmış ve öğretimine ara vermişti. Enver Paşa asker bir ailenin çocuğu olarak Askeri Rüştiye’ye dahil olmuş. Mustafa Kemal Paşa ise annesinin tüm karşı çıkmalarına rağmen Askeri Rüştiye’ye girmiştir. Eğitimlerini tamamladıktan sonra her ikisi de kurmay yüzbaşı olarak Harp Akademisi’nden mezun oldular. Ancak Mustafa Kemal Paşa’nın Harp Okulu’ndan mezun olduğu tarihte, Enver Paşa kurmaylığa yükselmişti. Bu da Enver Paşa’nın meslek hayatında Mustafa Kemal Paşa’dan bir adım önde olduğunu gösterir. Lakin mesleğe başlandığında liderlik karakterini nasıl oluşturacaklarını hep beraber inceleyelim.

İki mühim şahsiyet arasındaki liderlik vasıflarını ve karakteristik özellikleri iyi bir şekilde bilmek istiyorsak, 1906-1909 yıllarını incelemek gerekir. Mustafa Kemal’de bir liderlik vasfı vardır. Bu vasıf çerçevesinde zaten 1906 yılında görevli bulunduğu Şam’da “Vatan ve Hürriyet Cemiyeti”ni kurdu. Bununla da yetinmeyerek ordudan izinsiz olarak Şam’dan ayrılarak Selanik’te bu cemiyetin bir şubesini açtı. Enver Paşa ise var olan bir cemiyete yani İttihat ve Terakki’ye sadece üye olmuştur.[2]

Aynı cemiyete Mustafa Kemal’de Selanik’teki Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’nin şubesinin ilhak olduğunu görünce üye olur.[3] Ancak Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’nin kurucu üyesi sıfatından bir şey kaybetmeyecektir.

1908 Yılı her iki büyük şahsiyetinde gelecekte isimleriyle beraber anılacak harekatlarının pilot uygulamalarını yapacakları yıl olacaktır. Binbaşı rütbesinde olan Enver Paşa, kız kardeşi Hasene Hanım’ın kocası ve sarayın adamı olarak bilinen Selanik Merkez Kumandanı Kurmay Albay Nazım Bey’i öldürme planı içinde yer alır.[4] Bu suikast girişimi suikastçının ve Nazım Bey’in yaralanması ile sonuçlanmakla birlikte suikastta ilişkili olduğu görülen Enver Paşa’nın da Divan-ı Harb’e sevk edilmesine yol açtı. Enver Paşa ise Divan-ı Harb’te yargılanmak yerine dağa çıkıp ihtilal hareketlerini başlatmak üzere Manastır’a yola çıktı. Resneli Niyazi’nin de dağa çıktığını öğrenen Enver Paşa, bu sefer yönünü Resneli Niyazi’nin yanına yani Tikveş’e doğru değiştirdi. Burada cemiyetin ihtilal fikirlerini yaymaya çalıştı. Bu harekat II. Meşrutiyet’ın ilanında kilit rol oynayacaktı. Enver Paşa’nın içinde bulunduğu bu hareketlerin bütünü Orta Asya’daki Türkleri, Ruslara karşı örgütlediği Basmacı Harekatı ile benzer nitelikler göstermektedir.

Mustafa Kemal Paşa ise adeta Milli Mücadele’nin daha evvelde zikrettiğim üzere pilot uygulamasını gerçekleştirdi. O, İttihat ve Terakki tarafından toplumsal ve siyasal sorunları çözüp, güvenlik problemini ortadan kaldırmak amacıyla Trablusgarp’a gönderildi. Burada bölge halkının güvenliği ile ilgilendi. Bingazi’deki askerlere modern savaş taktiklerini öğretti. Trablusgarp’ta yaşayan halkı örgütledi. Burada yaşayanların güvenliği için yedek bir ordu planladı ve isyana meyilli olan Şeyh Mansur’u ise kontrol altına aldı.[5]

Milli Mücadelemiz iyi bir şekilde incelendiğinde Mustafa Kemal Paşa’nın Trablusgarp’taki uygulamaları ile benzerliği aşikardır. O burada Türkiye’nin Milli Mücadelesi için bir nevi tecrübe kazanmıştır.

Gelelim Mustafa Kemal Paşa’nın ve Enver Paşa’nın İttihat ve Terakki Cemiyeti’ndeki hallerine… Cemiyet içinde iki büyük şahsiyetin aralarındaki uyuşmazlık, askerin politikadan uzaklaştırılması hususunda olmuştur.[6]

İttihat ve Terakki’nin kongreleri gizli ve geceleri düzenlenip her delege sıra ile başkanlık etmektedir. Bir gün yine gizlice Selanik’te toplanan kongrede başkanlık sırası Trablusgarp Delegesi Mustafa Kemal Paşa’da idi.(1909) Kongrede Mustafa Kemal Paşa şu konuşmayı yapar;

-“Ordu mensupları Cemiyet içinde kaldıkça millete dayanan bir parti kuramayız. Orduyu da zaafa uğratırız. Bugün mensuplarının çoğu ittihat ve Terakki Cemiyeti’nin üyesi olan 3. Ordu esas itibariyle modern bir ordu sayılamaz. Ordu ile cemiyeti ayıralım. Ordu aslî vazifesiyle uğraşsın. Bunun için Cemiyeti’nin muhtaç olduğu subayları veyahut Cemiyet’te kalmak isteyen ordu mensuplarını, istifa suretiyle Ordu’dan çıkaralım. Cemiyet’e mal edelim. Bundan sonra askerlerin herhangi bir partiye, siyasî bir teşekküle girmelerini önleyecek kanunî müeyyideler koyalım.”[7]

            Mustafa Kemal’in “Ordu siyasete karışmamalıdır. Ordu kışlasına dönmelidir ve politika siyaset meydanında kalmalıdır.”[8]sözlerini her yerde açıkça savunması Cemiyet’in ve Enver Paşa’nın kendisine asabi bir tavır almasına sebep oldu. Mustafa Kemal’in bu tezini ısrarla dile getirmesi üzerine Enver Paşa, Hafız Hakkı’ya “Mustafa Kemal fazla ileri gidiyor. Buna bir çare bulalım.” demiştir.[9]

            Mustafa Kemal’in Cemiyet içinde savunduğu fikirler şunlardır;

-Cemiyeti, artık “Komite” olmaktan çıkarıp siyasî bir parti haline sokmak.

-Ordu’yu siyasetten tamamen ayırmak ve bazı subaylara verilen “Hürriyet Kahramanı, Hürriyet Mücahidi”v.b. gibi unvanları kaldırmak.

-Cemiyet’le masonluk arasında hiçbir alâka bırakmamak ve bunu ispatlamak için de tüzükte değişiklik yaparak, Mason Tüzüğü’nden alınmış maddeleri çıkarmak ve artık gülünç olan kabul törenini kaldırmak.

-Cemiyet mensupları arasındaki imtiyazlı mevkileri kaldırıp, kayıtsız şartsız hukuk eşitliğini sağlamak.

-Hükümet işlerini diyanet meselelerinden ayırmak.[10]

            Mustafa Kemal Paşa, görüşleri dikkate alınmadığı için özellikle ordunun siyasetten ayrılmaması sebebiyle, İttihat ve Terakki üyeliğinden ayrıldı. İlerleyen süreç Mustafa Kemal’in bu tezlerinin doğruluğunu ve dolayısıyla ileri görüşlülüğünü ortaya çıkaracaktır. Zikredilen olayların üç sene akabinde yani 1912-13 Balkan Savaşları’nda Osmanlı hezimete uğrayacaktır. Bu hezimetin nedenleri arasında gösterilen en büyük husus ise ordu ile siyasetin iç içe geçmesidir. Savaş sırasında askerler Halaskarcı ve İttihatçı olarak ikiye ayrılmışlardı.

            Enver Paşa’nın Bab-ı Ali Baskını ile yönetimi devraldıktan sonra eski yönetimden daha iyi bir grafik çizdiği ortadadır.[11] Hatta Edirne ve Kırklareli’nin geri alınmasındaki Enver Paşa’nın cesaretini takdirle karşılıyoruz.Yalnız Edirne ve Dimetoka’ya giren Osmanlı askerlerinin başında bulunan Mustafa Kemal’den, Enver Paşa kadar basında ve kamuoyunda bahsedilmemesi gözlerden kaçmamaktadır. Ayrıca Mustafa Kemal’in Trablusgarp ve Balkan Savaşlarındaki başarısına rağmen 17 Ekim 1913’te merkezden uzaklaştırılıp, Sofya Askeri Ateşeliğine tayin edilmesi Enver Paşa’nın Mustafa Kemal ile çekişmesine ayrı bir boyut kazandırır.

            Birinci Dünya Savaşı öncesi bu iki lider arasında yine görüş ayrılığı vasıl oldu. M. Kemal Paşa “ Savaşa girmeyelim; bekleyelim, eğer bize saldırırlarsa saldırırız. Talim gören ordumuzla onlara karşı koyacak gücümüz var.” görüşündeydi. Enver Paşa ise “Savaşa girelim. Çünkü girmezsek İngiltere ve Rusya bizi parçalayacak.” fikrini savunuyordu.[12]

            Evet! İngiltere ve Rusya bizi parçalayacaktı. Bunun hukuki dayanağı ise iki devlet arasında bizzat kralları tarafından 9 Haziran 1908’de yapılan Reval Görüşmeleri’dir. Yani Birinci Dünya Savaşı’nın ucu Osmanlı’ya bir şekilde değecekti. Mustafa Kemal Paşa’da bunun farkındaydı. Ancak o daha akılcı bir yaklaşımı seçerek düşmanı üzerine bekledi. Enver Paşa’nın vatan ve millet sevgisine hiç kimsenin şüphesi olmasın. Fakat o, Mustafa Kemal gibi akılcı bir yaklaşımın yerine gözü kara savaşçı bir kimliğe büründü. Zaten onları birbirinden ayıran en önemli özellikte budur.

            Enver Paşa savaşçı kimliğini ve millet sevgisini bir araya getirip Basmacı Harekatı’nı gerçekleştirdi. Başlarda başarılı oldu. Fakat unuttuğu bir şey vardı. O da akılcılık… Enver Paşa akılcı yaklaşımın yerine dünyada az rastlanır bir cesaret örneğini yeğlemişti. Rusya’da kendi toprak bütünlüğü aleyhinde gelişen bu olaylara sessiz kalamazdı. Nitekim de öyle oldu. Enver Paşa, 4 Ağustos 1922 ‘de Ermeni kökenli bir Rus Komutan Agop Arşakoviç Melkumyan tarafından şehit edildi. Mustafa Kemal ise Enver Paşa’nın şehit edildiği 1922 Ağustos’unda Milli Mücadele’nin son aşaması olan Büyük Taaruz’u gerçekleştirip, Türkiye’yi işgal eden Yunan askerlerini denize dökecekti.

            Her ne kadar birbirleriyle çekişseler de karşılıklı olarak duydukları saygı ve sevgi yok değildi. Bu konuda Enver Paşa’nın torunu Osman Mayatepek’in sözleri şöyledir;

-“ Dedem, Mustafa Kemal Paşa’nın askeri kabiliyetini son derece sever ve takdir ederdi.”

            Mustafa Kemal ise Enver Paşa’nın ölümünü Kılıç Ali’den öğrendiğinde gözlerinden birkaç damla yaş gelerek;

-“ Allah rahmet eylesin. Büyük adamdı.” Demiştir.[13]

İsmail PEHLİVAN

 


[1] Celal Erikan, Komutan Atatürk, Ankara 1972, s.72

[2]Durdu Mehmet Burak, Enver Paşa'nın Hayatı ve İngiliz Belgelerindeki Düğün Raporu, Kastamonu Eğitim Dergisi Cilt 13 No:1 Mart 2005

[3] Kazım Karabekir, İttihat ve Terakki Cemiyeti(1896-1909), İstanbul 1994, s.322

[4]M.Galip Baysan, Enver Paşa’yı Dağa Çıkaran Nedenler, Enverpaşadergisi.net, 21,11,2008

[5]CelalErikan ,Komutan Atatürk, İstanbul 2006, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. ss. 69-82.

[6]http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-15/ataturk-ittihat-ve-terakki (Fethi Tevetoğlu, Atatürk- İttihat ve Terakki, Atatürk Araşatırma Merkezi)

[7]Celâl Bayar, Ben de Yazdım, Cilt, 2, İstanbul 1966, ss. 506-507. Nakleden; Fethi Tevetoğlu, Atatürk- İttihat ve Terakki, Atatürk Araştırma Merkezi

[8] Yusuf Hikmet Bayur, Türk İnkılap Tarihi, C.I,Kısım:I, Ankara 196,Nakleden; Fethi Tevetoğlu, Atatürk- İttihat ve Terakki, Atatürk Araştırma Merkezi

[9] Falih Rıfkı Atay, Çankaya, İstanbul 1969, s.56

[10] Fethi Tevetoğlu, Atatürk- İttihat ve Terakki, Atatürk Araştırma Merkezi, http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-15/ataturk-ittihat-ve-terakki

[11] İsmail Pehlivan, Enver Paşa Alman Hayranı mıydı?, Tarih Tarih Almanakları, Edirne 2014, s.10

[12]İlber Ortaylı ve İsmail Küçükkaya, Cumhuriyet’in ilk Yüzyılı (1923-2023), İstanbul 2012, s.39

[13] 100.Yılında Birinci Dünya Savaşı Sempozyumu, Enver Paşa’nın torunu Osman Mayatepek’in konuşması. Nakleden:  http://www.milliyet.com.tr/dedelerimizin-ataturk-u--gundem-1970281/

 


  3134 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

10791_Melike Bayrak 16-09-2018, 13:14:33
Öncelikle yazını çok taraflı bulduğumu belirtmek isterim. Yazınızda geçen üç ayrı noktayı da ayrıca sormak istiyorum; 1- “Mustafa Kemal Paşa, görüşleri dikkate alınmadığı için özellikle ordunun siyasetten ayrılmaması sebebiyle, İttihat ve Terakki üyeliğinden ayrıldı.” Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Üyeliğinden ayrıldığına dair her hangi bir belge var mıdır?
2- “Enver Paşa savaşçı kimliğini ve millet sevgisini bir araya getirip Basmacı Harekatı’nı gerçekleştirdi. Başlarda başarılı oldu. Fakat unuttuğu bir şey vardı. O da akılcılık… Enver Paşa akılcı yaklaşımın yerine dünyada az rastlanır bir cesaret örneğini yeğlemişti.” Akılcılık nedir ki? Bir akım mıdır? Yoksa ben yanlış anladım da Enver Paşa’ya akılsız mı demek istediniz?
3- “Enver Paşa, 4 Ağustos 1922 ‘de Ermeni kökenli bir Rus Komutan Agop Arşakoviç Melkumyan tarafından şehit edildi. Mustafa Kemal ise Enver Paşa’nın şehit edildiği 1922 Ağustos’unda Milli Mücadele’nin son aşaması olan Büyük Taaruz’u gerçekleştirip, Türkiye’yi işgal eden Yunan askerlerini denize dökecekti.” Enver Paşa’nın Şehid edilmesi ile Yunan askerlerinin denize dökülmesi arasında nasıl bir bağlantı kurdunuz?
Enver Paşa da, Mustafa Kemal Paşa da bugün hala gurur duyduğumuz ve Tarihimizde de her daim yâd edeceğimiz iki ayrı önderimiz. Kıyaslamak veya karşılaştırmak kabul edilmez diye düşünüyorum.
 

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

17/12/2018 - 13:03 Sarıkamış Harekâtına Taktik Yaklaşımlar (Dr. Bülend Özen)

09/12/2018 - 10:02 Elveda Zeytindağı – 100.Yıl Dönümü’nde Kudüs’ün Kaybını Yeniden Değerlendirmek (Tuncay Yılmazer)

05/11/2018 - 12:37 Karargâh Umumi Fotoğrafçısı Burhan Felek ve Çanakkale (Mustafa Onur Yurdal)

17/10/2018 - 06:09 Troya Müzesinde Bir Çanakkale Şehidi’nin Mezar Taşı (Ahmet Yurttakal)

15/09/2018 - 20:54 Mustafa Kemal Atatürk ve Enver Paşa (İsmail Pehlivan)

30/08/2018 - 10:16 Çanakkale Savaşı Sonrasında Mezarlıklar İle İlgili Ortaya Çıkan Sorunlar Ve Yapılan Tartışmalar (Burhan Sayılır)

03/07/2018 - 04:23 Arşiv Belgelerinde Lâpseki (1915 - 1922) (Hüseyin Arabacı)

24/05/2018 - 04:02 Yarımada’daki Ateşkes: 24 Mayıs 1915 - The Armistice on the Gallipoli Peninsula - 24 May 1915 (Yusuf Ali Özkan)

20/05/2018 - 08:02 Çanakkale Savaşı Siperin Ardı Vatan (Gürsel Göncü - Şahin Aldoğan)

16/05/2018 - 09:33 Payitahtta Nutuklarım : Cemal Paşa’yı Yüceltme Amacıyla Yazılmış Bir Risale (Nevzat Artuç)

06/05/2018 - 20:14 Hafız Hakkı Paşa Hayatı Ve Eserleri (Mustafa Birol Ülker)

28/04/2018 - 06:41 Mahmut Sabri Bey Ve Seddülbahir Savunmasının İlk Üç Günü (Burhan Sayılır)

24/04/2018 - 07:03 25 Nisan 1915 Gelibolu Yarımadası Çıkarmaları Üzerine Taktik Yaklaşımlar (Bülend Özen)

18/04/2018 - 10:58 Çanakkale Savaşı Esnasında Çekildiği İddia Edilen Bir Fotoğraf Hakkında (Erhan Çifçi)

13/04/2018 - 05:58 “Büyük Stratejisizlik”ten Sahadaki Gerçekliklere, Gazze,Birüssebi ve Kudüs’ün Kaybı (Bülend Özen)

07/04/2018 - 11:16 18 Mart Günü Dardanos Şehidi Zabit Namzedi Halim Efendi (Ahmet Yurttakal)

04/04/2018 - 06:50 Birinci Dünya Savaşı nda İstanbul a Yapılan Hava Saldırıları (Emin Kurt - Mesut Güvenbaş)

31/03/2018 - 15:41 Kısa Birinci Dünya Savaşı Tarihi (İlkin Başar Özal)

29/03/2018 - 09:02 Boğaz’ın Fedaileri "Çanakkale Boğazı Tahkimatları ve Çanakkale Boğaz Muharebeleri’nde Türk Topçusu" adlı kitapların tanıtımı (Bayram Akgün)

23/03/2018 - 13:22 Verdun Savaşı (İlkin Başar Özal)

20/03/2018 - 17:57 Londra’nın Savaş Planları: 1906 Taba Krizi Ve Çanakkale (Yusuf Ali Özkan)

17/03/2018 - 04:39 18 Mart Özel - Çanakkale Boğazı Savunmasında Kullanılan 240/35’lik Alman Krupp Kıyı Topunun Teknik Özellikleri (Bayram Akgün)

12/03/2018 - 11:23 Uydurmadan Gerçeğe- Çanakkale Savaşı’nda Bulutlar İçerisinde Kaybolduğu İddia Edilen Norfolk Taburu (Tuncay Yılmazer)

25/02/2018 - 13:09 Yiğitler Harmanı Yozgad Mekteb-i Sultanisi -Yozgat Lisesi- (Osman Karaca)

19/02/2018 - 09:19 Çanakkale Savaş’ından Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- Bölüm 2 (Bayram Akgün)

11/02/2018 - 12:02 Çanakkale Savaş’ından Yadigar Kalan Gazi Toplar Nerede?- Bölüm 1 (Bayram Akgün)

05/02/2018 - 05:38 İngilizlerin 1915 Yılı Strateji Değişikliği: Çanakkale, İngiliz Karar Vericiler İçin Bir Seçenek Haline Nasıl Geldi? (Yusuf Ali özkan)

30/01/2018 - 08:02 Medine Müdafaası ve Fahreddin Paşa (Süleyman Beyoğlu)

20/01/2018 - 10:18 Düşman Çanakkale’yi Geçecek Olursa (Doç.Dr. Mesut Uyar)

13/01/2018 - 11:19 Amiral Carden’in Çanakkale Boğazı Saldırı Planı Üzerine Bir Değerlendirme ( Bayram Akgün)

17/12/2017 - 12:41 Gelibolu Yarımadasında Kaybolan Şehitlik ve Anıtlar (Mustafa Onur Yurdal)

08/12/2017 - 19:02 Tarih dergilerinde Kudüs 100.Yıl Dosyaları

04/12/2017 - 12:16 Topyekûn Harp Erich von Ludendorff, Erhan Çifci (ed.), Çev. Aynur Onur Çifci-Erhan Çifci (Zafer Efe)

22/11/2017 - 03:49 Üç Mermi İle Bir Defter - Çanakkale’de Yedek Subay Bir Mühendisin Hikayesi (Mustafa Onur Yurdal)

07/11/2017 - 18:30 Pomakların Çanakkale Ağıdı - Pesna (Ömer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Arıburnu Anzak Çıkarmasında 57.Alay’ın Conkbayırı’na İntikali – Yeniden Değerlendirme ( M. Şahin Aldoğan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles üzerinden bir inceleme: Churchill Çanakkale Savaşlarının tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm-2.Gazze Muharebesi(Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması-Gazze Muharebeleri(1.Bölüm)(Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii nin Anafartalardaki Sesi-Küçük Anafartalar Topları(Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916(Muzaffer Albayrak,Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Çanakkale Savaşı, Kara Savunması İçin Müstahkem Mevkii Top Desteği (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebelerinde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti(Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KûtulAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)