Arıburnu Muharebeleri Raporu (2) - Mustafa Kemal (Tuncay Yılmazer )

Tarih: 23/09/2007   /   Toplam Yorum 3   / Yazar Adı:      /   Okunma 17284

Geçen hafta ilk bölümünü yayınladığım Arıburnu Muharebeleri Raporu ile ilgili düşüncelerimin 2. Bölümünü sunuyorum. Bu bölümde Mustafa Kemal Bey'in yönettiği muharebelere dair bazı görüşleri, askerin maneviyatına verdiği önemi, özellikle Alman subaylarla ilgili bazı tesbitlerini kısaca irdeleyecek, söz konusu kitabın günümüz Türkçesiyle sunulmasındaki bazı hatalardan da bahsedeceğim. Bu tip eserleri, hem Osmanlıcaya hem de konuya hakim uzmanların oluşturduğu kurulların yayına hazırlaması gerektiğini düşünüyorum.

 

 

Burada dikkatimizi çeken en önemli nokta Mustafa Kemal’in harekete geçmesinde en başta gelen faktörün Albay Halil Sami Bey’den aldığı rapor olduğu ... Peki bunu bir emir olarak nitelendirebilir miyiz? Mustafa Kemal Bey’in bizzat kendisinin bunu emir olarak değerlendirdiği ancak tek tabur yerine alayla harekete geçmeyi uygun bulduğu anlaşılmaktadır. Ordudan ayrıca emir gelmesini beklemediğini de belirtmek gerekli… ( Başta Alman Liman von Sanders olmak üzere Osmanlı 5. Ordusu komuta kademesinin Müttefik kuvvetlerin 25 Nisan 1915 çıkarması karşısındaki sevk ve idare hataları ayrı bir tartışma konusudur. Ancak konumuz bu değil.)

 

57. Alay ve cebel bataryası Bigalı’dan Conkbayırı’na doğru engebeli arazide (donanma ateşinden de korunarak) ilerlemeye çalışır. Mustafa Kemal Bey’in Arıburnu Muharebeleri Raporu’nda çok ayrıntılı anlatmadığı muhtemel güzergâhı hakkında Gazeteci Gürsel Göncü ve muharebe arazisi uzmanı Şahin Aldoğan tarafından yapılan çalışma Atlas Dergisi Nisan 2005 sayısında yayınlanmıştı. Yakın zamanda bu çalışmayı eleştiren ve farklı güzergâhlar olabileceğini savunan iki ayrı makale de bir internet sitesinde yayımlandı. Kendi adıma karşıt görüşleri çok ikna edici bulmadığımı belirtmek isterim.

 

Mustafa Kemal Bey, 261 rakımlı tepede karşılaştığı geri çekilen askerlerle yaptığı diyaloğu, 3 yıl kadar sonra gazeteci Ruşen Eşref Bey’le yaptığı röportajda da aynen aktaracaktır. 57. Alay’ın taburları saat 10 civarında Conkbayırı’na doğru ilerleyen Avustralya piyadesine karşı saldırıya geçecektir. Bu arada Yarbay Mehmet Şefik Bey komutasındaki 27. Alay birlikleri de Topçular sırtını tutmuş, Anzakları daha geriye sürmeyi başarmışlardır.

 

Arıburnu Muharebeleri raporunun en önemli bölümlerinden birisini de özellikle öğleden sonraki muharebelerin değerlendirilmesi oluşturuyor. Şöyle ki; 77. Alay başarısız hücum girişimlerinde bulunmuş, ancak karşı tarafın direnmesi aynı zamanda etkili donanma bombardımanı sonucunda gerilemek durumunda kalmıştır. Öyle ki, Mustafa Kemal’in Libya Derne’deyken yanında çalışmış olan, 77. Alay 1. tabur komutanı Binbaşı Mehmet Emin Bey, çarpışmalarla ilgili bilgi vermeye geldiğinde “Efendim! Yüksek katınıza çıkmaya utanıyorum. Üzülerek belirtmeliyim ki , bütün alayımız çil yavrusu gibi dağınık, savaş alanından kaçmışlardır. Bir ucu Maltepe’ye kadar gitmiştir. Alay komutanını bulamadım. Sizin Kocadere’ye gelmekte olduğunuzu haber aldığımızdan , bilgi sunmak için buraya koşup geldim!” diyecektir. (s. 43) Kurmay Yarbay Mustafa Kemal Bey’in cevabı bu gibi durumların her zaman olabileceği, kendilerine düşenin kaçanlara lanet etmek değil, onları yeniden toplayıp savaşa göndermek olduğudur.

 

Bir süre sonra 77. Alay Komutanı Saip Bey ile karşılaşan aynı olayları onun ağzından da dinleyen Mustafa Kemal Bey’e göre başarısızlığın nedeni açıktır: “Fakat bu geri çekilişin asıl nedeninin, adı geçenin (Alay Komutanı Saip Bey’in) asılsız kuşkusu ve korkak 1-2 subayın kendisine getirdiği haberler üzerine, genellikle taburların daha geride uygun bir mevziye çekilmeleri gibi belirsiz, karışık, anlamsız, uygulanamaz bir emir vermiş olmasından kaynaklanmış olduğunu söylemedi. Bütün kusuru askerin üzerine yıktı. Kendisine askerlerin toplanmasını, bu konuda şiddet ve faaliyet gösterilmesini emrettim. Kendim de bir süre orada kaldım. Gerçekten asker toplandı ve düzenleme çalışmalarına başlandı.” (s.45)

 

Burada biraz geçmişe dönüp 19. Tümen kurulurken Mustafa Kemal’in bir endişesini de belirtmek gerekiyor. Fahrettin Altay’ın anılarından öğrendiğimize göre tümene çoğu Arap kökenli askerlerden oluşan 72. ve 77. Alayların verilmesi Mustafa Kemal’in tepkisine neden olmuştu. “Mustafa Kemal Bey, Gelibolu’dan geçerken bize uğradı. Kendisini ilk defa görmüş bulunuyordum. Enerjik, muhatabına itimat telkin eden, tok sözlü, sarı saçlı, mavi gözlü , düzgün endamlı genç bir komutan. Görüştükten sonra kendisini uğurladık. Eceabat’a gider gitmez beni telefonla aradı. ‘Aman reis bey, bana verilen 72. ve 77. Alay askerleri Araptır. Bir kısmı Yezidi, Nusayri gibi savaşa karşı insanlardır. Eğitimleri azdır. Bunları geri alsınlar. Halis Türk delikanlıları olan ve eğitimleri oldukça ilerlemiş bulunan benim eski iki depo alayımı geri göndersinler’. Tehlikeli bir bölgeye böyle kıymetsiz askerlerin gönderilmesine şaşmış ve Başkomutan’a yazmıştık. Aldığımız cevap: ‘Artık değiştirilemezler. Çalışıp eksikliklerini tamamlasınlar”[1]

 

Ancak Arıburnu Muharebeleri raporunda ise askere bahane bulmak yerine ilgili komutanların sevk ve idaredeki hatalarına dikkat çekiliyor. Kanımca Mustafa Kemal’in 25 Nisan 1915’deki en önemli başarılarından birisi de öğleden sonrasında gerçekleşebilecek muhtemel bir bozgunu son derece soğukkanlı bir biçimde yerinde aldığı tedbirlerle önlemeyi başarmasıydı.

 

Arıburnu Muharebeleri Raporu’nda bazı Alman komutanlarla ilgili ilginç görüşlere de yer veriliyor. Bunlardan ilki Binbaşı Raymond’la ilgili. Alman binbaşının ordu komutanının emriyle 19. Tümen’in Kurmay Başkanlığı’na gönderilmesi Mustafa Kemal Bey’in itirazıyla karşılaşıyor. “Tümen kurmayı İzzettin Bey’i tanıdığım, gücüne, yeterliliğine, güvenilirliğine inandığım, ahlâk ve ciddiliği nedeniyle tümen kurmayına çağırtmış olduğumdan kurmaylık görevlerini elbette bir başkasına veremezdim. “ (s. 87 )

 

Yine de Binbaşı Raymond’dan yararlanmayı düşünen Mustafa Kemal 1 Mayıs saldırısından sonra yeniden düzenin kurulması vb. gibi verdiği görevlere itiraz edildiğini görür. O’na göre adı geçen komutanın askeri görüşü “1500 metre önümüzde bulunan tarafların durumunu saptayamayacak kadar dardır” (s. 87) Binbaşı Raymond sonrasında Mustafa Kemal Bey’in tavsiyesiyle başka bir görev yerine gönderilecektir.

 

1 Mayıs saldırısından hemen önce 5. Tümen Komutanlığı’na atanan Albay Hans Kannengiesser’in de Mustafa Kemal ile iletişimi problemlidir. Rütbesinin Albay olması nedeniyle Arıburnu’ndaki kuvvetlere ya kendisinin yada kolordu komutanının komuta etmesi gerektiğini ileri sürecektir. “Doğrudan doğruya , vatanın çok önemli bir hayat sorunu olan, benim başlayıp bugüne kadar yönetilmekte olan savaşların ve özellikle bugün başlamış olan saldırının sorumluluğunu henüz askeri yeterliliğini tanımadığım yeni gelmiş bir kişiye vermek istemediğimi belirttim. Kendisinin bir seyirci olarak yanımda bulunmasından başka bir şeye izin vermeyeceğimi söyledim. Böylece sorumlu görevimi sürdürdüm. Adı geçen, yapılan savaşın evrelerini, benim yönetim biçimimi seyrettikten sonra bir güven ve inan zorlamasıyla 18/19 Nisan 1331 gecesi rütbesinin yüksek oluşundan vazgeçerek her türlü emirleri yerine getirmeye hazır olduğunu belirtmiştir.” (s. 117-118)

Her ne kadar böyle söylense de ilerleyen günlerde Albay Kannengiesser’in bazı konulardaki önerileri Mustafa Kemal Bey tarafından hoş karşılanmayacak, Alman Albay geri çağrılacaktır. Mustafa Kemal’in Birinci Dünya Harbi’nde Alman subayların Türk ordusunda görev almasına karşı olduğu biliniyor. Anlatılan her iki olay da her iki tarafın subayları arasındaki iletişimin genellikle problemli olduğuna dair örnek teşkil ediyor.

 

Başarısızlıkla sonuçlanan 1 Mayıs 1915 Arıburnu cephesi saldırısı sonrasında, özellikle 25 Nisan çıkarmasını kahramanca karşılayan 27. Alay komutanı Mehmet Şefik Bey’in suçlanması da ilginç. Mustafa Kemal, 1 Mayıs saldırısında sol kanat kuvvetlerinin komutanlığını yapan 27. Alay Komutanı Şefik Bey’in saldırı konusunda aşırı ihtiyatlı olmasının başarıya ulaşmayı etkilediğini iddia ediyor. “Alay komutanları, 17 Nisan’da (30 Nisan 1915) Kemalyeri’ne talimat almaya geldikleri zaman, adı geçen Şefik Bey, ancak taze kuvvetle saldırı yapılabileceğini ileri sürmüş, saldırıda başarıdan umutlu olmadığını daha o günden sezdirmişti. Bununla birlikte kendisine taze kuvvet verilmemiş değildi. Kabatepe’den alınan 27. Alay 2. Tabur’u taze kuvvet olduğu gibi, Alay 13 Tabur 1’de çok iyi yetişmiş taze bir birlikti. Bu komutanda saldırı isteğinin zayıf olması başarıya ulaşmayı etkilemekten geri kalmamıştır. (s. 114)

 

Ancak burada Yarbay Şefik Bey’e yapılan suçlamayı çok haklı bulmadığımı belirtmek isterim. Şefik Bey’in anılarını okuyanlar hatırlayacaktır; özellikle 25 Nisan 1915 sabahı  sarp arazi de Türk tarafı açısından çok tehlikeli sonuçlar doğurabilecek şekilde hızla ilerleyen Anzak kuvvetlerine karşı nasıl hızla harekete geçmek istediğini, hatta 9. Tümen Kurmay Başkanı Hulusi Bey’le tartıştığını biliyoruz. Ne yazık ki düşman o güne kadar yapılan çarpışmalar sonucunda ( müttefik donanmasının da yardımıyla ) sarp arazide kuvvetli bir tahkimatla  tutunduğundan,  Şefik Bey’in Arıburnu cephesindeki 1 Mayıs 1915 muharebesinde daha fazla kayıp vermemek için taarruz emirlerini ağırdan almış olabileceğini düşünüyorum.

 

Tarafların müthiş bir ateş ve şarapnel yağmuru altında  bazen silahlarını, bazen süngülerini (hatta bazen bizzat ellerini!) kullandıkları bu mücadelede özellikle Osmanlı tarafı dayanma gücünü maneviyatıyla sağladığı gerçek. Şehit olma arzusu her şeyin önüne geçiyordu. Gazeteci Ruşen Eşref Bey’in 1918 yılında Yeni Mecmua Özel Çanakkale Sayısı için Mustafa Kemal ile yaptığı röportaj, Gazi’nin kendisinin de Çanakkale’yi o dönemde nasıl gördüğüne dair çok açık bir örnektir. “Biz kişisel kahramanlıklarla uğraşmıyoruz. Yalnız size Bombasırtı olayını anlatmadan geçemeyeceğim. Karşılıklı siperler arasındaki mesafeniz 8 metre; yani ölüm kesin, kesin... Birinci siperdekilerin hiçbirisi kurtulamamacasına hepsi düşüyor. İkinci siperdekiler onların yerine gidiyor. Fakat ne kadar gıbta edilecek  bir ölçü ve tevekkülle; biliyor musunuz? Öleni görüyor, üç dakikaya kadar öleceğini biliyor ve hiç ufak bir çekingenlik bile göstermiyor. Sarsılmak yok… Okumak bilenler ellerinde Kur'an-ı Kerim   Cennet'e girmeye hazırlanıyorlar. Bilmeyenler kelime-i şehadet çekerek yürüyorlar . İşte Türk askerindeki üstün ruh kuvvetini gösteren hayret ve tebrike değer örnek. Emin olmalısınız  ki; Çanakkale muharebelerini kazandıran bu yüksek ruhtur.”[2]

 

Arıburnu Muharebeleri Raporu’nda dikkat çeken en önemli noktalardan bir tanesi de hem Mustafa Kemal Bey tarafından hem de diğer komutanlar tarafından verilen resmi raporlarda, talimatlarda manevi vurguların çok sık yapılması. Örneğin 19. Tümen’e verilen 26 Nisan tarihli bir emirde; “Tümen aldığı iki alay piyade, bir cebel taburundan ibaret imdat kuvvetleriyle düşmanı, Yüce Allah’ın koruyuculuğuyla tamamen püskürtüp yok etmek üzere bugün yeniden saldırıya geçecektir.” denmekte.

 

İlginçtir; Arıburnu Muharebeleri Raporu’nda Mustafa Kemal Bey’in 15. Kolordu Komutanlığına atanması ile ilgili kararnameden hiç bahsetmiyor.   (Söz konusu atamanın gerçekleşmemesi nedeniyle raporlarda bahsedilmediğini sanıyorum. )

 

Son bölümde eserin bize sunuluş şeklinden bahsetmek istiyorum. Sanırım yayınevi bu eserin öneminin yeterince farkında değil. (Aynı yayınevinin hazırladığı Esat Paşa’nın hatıralarında da benzer hatalar var.) Baskısı kalitesi düşük, özellikle Rumi tarih-Miladi tarih çevrimlerinde ciddi hatalar var. (Yeri gelmişken belirteyim. Rumi 12.2.1331 tarihini 25.2.1915 diye çeviremezsiniz. Rumi takvimi sadece rakamlarla yazacaksanız Mart ayını 1. ay kabul etmeniz gerekli). Arıburnu Muharebeleri Raporu o dönemin ruhuna uygun hayli ağdalı bir Osmanlıca ile yazılmış, zaman zaman çok uzun cümlelerle karşılaşabiliyorsunuz. Ancak bunları günümüz Türkçesine aynen çevirdiğiniz zaman ortaya anlaşılması çok zor bir metin çıkabiliyor (lütfen bkz. Bu makaledeki alıntılar!). Eserde zaman zaman raporlar iç içe geçmiş, hangi rapor hangi komutanın ya da hangi komuta kademesinin anlamak zor.

 

Bu tip eserleri, hem Osmanlıcaya hem de konuya hakim kurulların hazırlaması gerektiğini düşünüyorum. Kesinlikle okuyucuya genel bilgi verilmeli. Yer yer açıklayıcı dipnot ve haritalarla desteklenmeli. Bazı tartışmalı noktalar açıklığa kavuşmalı. (Örneğin eserin orijinalinde de 57. Alay’ın 25 Nisan günü yola çıkışı sehven 9.30 diye yazıyor (s. 29). Halbuki saat alay 6.30’da yola çıkmıştı vs. vs.)

 

Kurmay Albay Mustafa Kemal Bey , Çanakkale Muharebelerinde görev alan Osmanlı subayları içerisinde en başarılı olanlardan birisiydi. Savaş sırasındaki eylem ve düşüncelerinin ( Anafartalar Muharebelerine kadar olan kısmının ) kendi kaleminden yansıması  olan Arıburnu Muharebeleri Raporu’ndaki bazı önemli noktaları kendi bakış açıma göre sizlere kısaca tanıtmaya çalıştım. Bu eser Çanakkale Muharebeleri konusunda en temel eserlerden biri olma özelliğini taşıyor. Keşke değeri ile uyumlu bir şekilde araştırmacılara, ilgilenenlere sunulsaydı…

 

Arıburnu Savaşları

Mustafa Kemal ( Atatürk )

Örgün Yayınevi, İstanbul,2005


[1] Taylan Sorgun, İmparatorluktan Cumhuriyete- Fahrettin Altay Paşa Anlatıyor, Kamer Yayınları, 2. Baskı, İstanbul, 1998, s. 82-83

[2]  Yeni Mecmua, Çanakkale Özel Sayısı, Hazırlayanlar: Muzaffer Albayrak- Ayhan Özyurt , Yeditepe Yayınevi, İstanbul, 2006 , s: 359


  17284 defa Görüntülendi.

**********************

Tüm yazı, yorum ve içerikten imza sahiplerinin kendileri sorumludur. Yayımlanmış olmaları, bu görüşleri Tuncay Yılmazer'in benimsediği anlamına gelmez. Yorum bölümü özgür bir tartışma ortamı yaratmak için vardır. Ancak saldırgan ve düzeysiz yorumlar yayınlanmayacaktır. Eğer bu siteye ilk kez yorum yazıyorsanız, yorum kurallarına gözatmanızı istirham ederiz.

**********************

Makaleye Yorum Ekle

 

YORUMLAR

KATEGORİDEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

07/11/2017 - 18:30 Pomakların Çanakkale Ağıdı - Pesna (Ömer Arslan)

30/10/2017 - 18:41 25 Nisan 1915, Arıburnu Anzak Çıkarmasında 57.Alay’ın Conkbayırı’na İntikali – Yeniden Değerlendirme ( M. Şahin Aldoğan )

17/10/2017 - 11:31 Prof. Dr. Christopher Bell'in yeni eseri Churchill and the Dardanelles üzerinden bir inceleme: Churchill Çanakkale Savaşlarının tek sorumlusu mudur?

09/09/2017 - 05:40 Florence Nightingale’in Eli Anadolu’ya da Değmişti-Kırım Savaşından Unutulan İlk Prefabrik Hastane: Erenköy (Renkioi) (Mustafa Onur Yurdal)

22/08/2017 - 07:18 Kuşatma ve Esaretin Adı KÛTULAMÂRE Esir Bir İngiliz Subayın Anıları - Edward W.C. Sandes -(Muzaffer Albayrak)

09/08/2017 - 18:07 19. Tümen Kurmay Başkanı İzzettin Çalışlar’ın Çeşitli Konferans ve Yayınlarında Conkbayırı Süngü Taarruzu (Melike Bayrak-Mustafa Onur Yurdal)

27/07/2017 - 13:33 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması 2.Bölüm - 2.Gazze Muharebesi (Tuncay Yılmazer )

11/07/2017 - 10:07 Çanakkale’nin Filistin’deki Yansıması : Gazze Muharebeleri ( 1.Bölüm) (Tuncay Yılmazer)

22/05/2017 - 05:29 Müstahkem Mevkii’nin Anafartalar’daki Sesi - Küçük Anafartalar Topları (Bayram Akgün)

09/05/2017 - 08:12 Kûtulamâre Kuşatması’ndan Esarete Yüzbaşı Sandes’in Hatıraları - Çev. Tuncay Yılmazer

02/05/2017 - 11:45 İzmir-Bayındır İlçesinden Çanakkale Harbine Katılanlar (Necat Çetin)

28/04/2017 - 08:49 Kûtulamâre Zaferi 1916 (Muzaffer Albayrak – Vahdettin Engin)

23/04/2017 - 21:24 Türk Ordusu’nda Künye Uygulamasına İlişkin İlk Girişimler ve İlk Künyelerle İlgili Kısa Bilgiler (The First Attempts On The Use Of Identity Tags In Turkish Army And Information About The Early Identity Tags) (Burhan SAYILIR)

13/04/2017 - 05:43 Müstahkem Mevki’nin Kara Savunması İçin Top Desteği Sağlaması (Bayram Akgün)

07/04/2017 - 14:30 Çanakkale Muharebelerinde İdari ve Lojistik Faaliyetler (Ayhan Candan)

06/04/2017 - 19:17 Kabataş Erkek Lisesi 1.Büyüteç Tarih Öğrenci Sempozyumu (8-9 Nisan 2017)

04/04/2017 - 21:12 Resmi Belgelere (Nüfus Ölüm-Genelkurmay-Kayıtsız Ölüm Defterleri) Göre İzmir - Beydağ Şehitleri (Necat Çetin-A.Levent Ertekin)

31/03/2017 - 07:25 Çanakkale nin Şehit Kalemleri (İsmail Sabah)

27/03/2017 - 19:43 Çanakkale Müstahkem Mevkii’ye Bağlı Top Mermisi Çeşitleri (Bayram Akgün)

25/03/2017 - 20:58 GeliboluyuAnlamak Özel- 100. Yılında Gazze Muharebeleri Kahramanlarını Anıyoruz (Tuncay Yılmazer)

17/03/2017 - 21:15 18 Mart Özel Makalesi - Yaşayanların Ağzından 18 Mart Boğaz Muharebesi (Ahmet Yurttakal)

16/03/2017 - 08:51 18 Fotoğrafla Çanakkale Boğaz Muharebesi 18 Mart 1915 - 18 March 1915 Dardanelles Assault with 18 photographs (Ahmet Yurttakal)

13/03/2017 - 05:47 Çanakkale Muharebeleri’nde Bir Hile: Sahte Toplar (Bayram Akgün)

07/03/2017 - 04:27 Çanakkale Zaferi’nden Mescid-i Nebevi’ye (Enver Paşa’nın 1916 Filistin-Hicaz ziyareti) (Tuncay Yılmazer)

23/02/2017 - 07:48 Gelibolu Savunması Bir Karargâh Çalışması - General G.S. Patton (Haluk Oral)

09/02/2017 - 06:24 İkinci Kirte Muharebesi (6-8 Mayıs 1915 Taarruzları) (Yücel Özkorucu)

31/01/2017 - 12:29 Türk Boğazları Meselesi (Ayhan Candan)

24/01/2017 - 05:39 Kanlı Bir Mendil Hikayesi (Ömer Arslan)

19/01/2017 - 10:32 Irak Cephesinde Gönüllü Kahramanlar Osmancık Taburu (Muzaffer Albayrak)

23/12/2016 - 20:32 Atlas Tarih Dergisi Aralık-Ocak Sayısında 1916 Sina Filistin Hicaz Cephesi (Tuncay Yılmazer)

13/12/2016 - 07:23 Birleşik Harekat Tecrübesi Olarak Cihan Harbinde Türk-Alman Askeri İttifakı (Gültekin Yıldız)

02/12/2016 - 20:23 Çanakkale Kara Muharebelerinde Ağıl Dere (Şaban Murat Armutak)

15/11/2016 - 11:48 Çanakkale de Bir Melek Hanım (Muzaffer Albayrak)

01/11/2016 - 05:41 Çanakkale Kara Muharebelerinde Asma Dere (Şaban Murat Armutak)

24/10/2016 - 06:55 42. Alay / Gelibolu 1915 - Ahmet Diriker (Oğuz Çetinoğlu)

10/09/2016 - 11:12 Seddülbahir Kahramanı Bigali Mehmet Çavuş (Ömer Arslan)

03/07/2016 - 14:42 Çanakkale’den 100. Yılında Somme’a:Bir Savaş, İki Muharebe (Mustafa Onur Yurdal)

11/06/2016 - 14:37 I.Dünya Savaşı nda Şii Ulemasının Cihat Fetvaları Çerçevesinde Irak Cephesi (Ziya Abbas)

01/06/2016 - 06:23 Kutülamare- Yarbay Mehmed Reşid Bey in Günlüğü (İ. Bahtiyar İstekli)

23/05/2016 - 12:01 Osmanlı Devleti’nin Çanakkale Muharebelerinde Sağlık Alanındaki Faaliyetleri (Ayhan Candan)

16/05/2016 - 07:38 Bir Osmanlı Kurmay Subayı- Iraklı Kürt Devlet Adamı, Mehmet Emin Zeki Bey in Yaşam Öyküsü (Tuncay Yılmazer)

10/05/2016 - 13:00 Mezopotamya da Bir Savaş 1915-1916 KutülAmare – Nikolas Gardner ( Tuncay Yılmazer )

07/05/2016 - 07:31 Birinci Dünya Savaşının İslam Dünyasına Etkileri (Yüksel Nizamoğlu)

30/04/2016 - 19:20 Çanakkale Savaşı: Bir Siyasi Mücadele Alanı (Özgür Öztürk)

23/04/2016 - 19:13 25 Nisan 1915 Anzak Çıkarması İlk Saatleri – Daha Erken Müdahale Edilebilir miydi? ( Ahmet Yurttakal )

17/04/2016 - 21:26 Maskirovka Harekatı - KutülAmare bir zafer midir? ( Tuncay Yılmazer )

13/04/2016 - 05:30 Çanakkale Savaşları ve Barbaros’un Batışı (İsmail Bilgin)

28/03/2016 - 11:20 Çanakkale Muharebelerinde Osmanlı Ordusunun Asker Kaybı (Ayhan Candan)

26/03/2016 - 09:55 Eğitimli Neslin Birinci Dünya Savaşı ile İmtihanı ( Dr. Nuri Güçtekin )

24/03/2016 - 10:00 Birinci Dünya Savaşı nda Yozgat Lisesi (Dr. Nuri Güçtekin)

21/03/2016 - 06:35 Çanakkale Seferberliği: Savaş, Eğitim, Cephe Gerisi (Mustafa Selçuk)

17/03/2016 - 08:15 18 MART ÖZEL - Çanakkale Zaferi ve Cevat Paşa (Ahmet Yurttakal)

11/03/2016 - 06:49 Zaferi Kanla Yazan Fındıklılı Mehmet Muzaffer (İsmail Bilgin)

02/03/2016 - 12:48 Kut’ül Amare Zaferi -2 (İsmail Bilgin)

29/02/2016 - 11:29 Kut’ül Amare Zaferi -1 (İsmail Bilgin)

22/02/2016 - 12:27 Gertrude Bell Irak Sınırını Çizen Kadın (Veysel Sekmen)

14/01/2016 - 08:43 Çanakkale Şehidi Feyzi Çavuş’un Zevcesi Zehra Hanımın Padişaha Mektubu (Osman Koç)

23/12/2015 - 16:47 Çanakkale Savaşlarında Binbaşı Halis Bey’e Ait Bir Ganimetin Öyküsü (Serdar Halis Ataksor)

10/12/2015 - 18:03 Mesudiye Zırhlısının Dramı (Cemalettin Yıldız)

06/12/2015 - 20:29 Kut’ülamarenin Türklere Tesliminden Sonra Irak İngiliz Ordusunun Faaliyetlerine Dair Rapor (Haz. Serdar Halis Ataksor)

01/12/2015 - 10:11 10 Ağustos 1915 Conkbayırı Süngü Hücumu (Muzaffer Albayrak)

17/11/2015 - 21:09 Çanakkale Deniz Muharebelerinde Verilen Zayiatlar (Ahmet Yurttakal)

10/11/2015 - 05:19 Reis-i Cumhur Mustafa Kemal in Çanakkaleyi ziyaretleri (M. Onur Yurdal )

08/11/2015 - 22:04 Mustafa Kemal Paşanın Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşına girişiyle ilgili görüşlerine dair bir belge

Osmanlı Devleti Umumi Harpte Tarafsız Kalabilir miydi? - Yusuf Akçura (Değerlendirme: Muzaffer Albayrak)

Nazım’ın Dayısı Çanakkale Şehidiydi (Melih Şabanoğlu)

Çanakkale Destanının Ölümsüz Efsaneleri (Osman Koç)

21/10/2015 - 04:02 100 Yıl Sonra İlim Heyeti Çanakkale’de Programı

17/10/2015 - 11:50 Çanakkale Savaşı'nın Kanada'da Bıraktığı İzler (Birol Uzunmehmetoglu)

27/09/2015 - 16:01 1917 Yılında Hicaz Cephesi:Arap İsyanının Yayılması ve Medine’nin Tahliyesi Programı (Yüksel Nizamoğlu)

22/09/2015 - 13:07 III. Kolordu’nun Çanakkale Muharebeleri’ne Hazırlanış Süreci (İsmail Bilgin)

15/09/2015 - 04:28 Kutü-l Amare Kahramanı Halil Kut Paşa (Enes Cifci)

11/08/2015 - 04:07 Türkiye Büyük Savaş a Nasıl Girdi? ( Emre Kızılkaya )

29/07/2015 - 03:30 1915 Gelibolu Harbi Günlüğü- Kazım Şakir (İ. Bahtiyar İstekli)

07/07/2015 - 02:49 Suyu Arayan Adamların Öyküsü - Millete Deva Olmak , Osmanlı Savaş Esirleri, TIP ve Milliyetçilik ( 1914-1939 ) -Yücel Yanıkdağ (Tuncay Yılmazer)

30/06/2015 - 03:55 Tarih, Otobiyografi ve Hakikat Yüzbaşı Torosyan Tartışması ve Türkiye’de Tarih Yazımı (Derleyen: Bülent Somay)

21/06/2015 - 16:34 Türklere Esir Olmak (Doğan Şahin)

23/05/2015 - 04:36 Çanakkale Savaşı

16/05/2015 - 15:30 İtilaf Devletleri Askerlerinin Gözüyle Çanakkale

12/05/2015 - 12:50 Muaveneti Milliye Muhribi Torpito Zabiti Ali Haydar Öztalay (Çimen Yüksel)

09/05/2015 - 08:24 Osmanlılar ve Ermeniler / Bir İsyan ve Karşı Harekâtın Tarihi (Edward J. Erickson)

03/05/2015 - 15:39 Neuve Chapelle’den Gelibolu’ya: Bir Askeri Planın Gelibolu’da Uygulamaya Konulması ( Mustafa Onur Yurdal )

28/04/2015 - 03:52 Cephe Arkadaşı Çanakkale Cephesi

25/04/2015 - 03:07 Çanakkale Müstahkem Mevkii Bataryalarının 25 Nisan 1915 ‘teki Rolü (Bayram Akgün)

24/04/2015 - 15:07 25 Nisan 1915 üzerine Gelibolu’yu Anlamak’ta çıkmış makalelerden seçmeler (Tuncay Yılmazer)

18/04/2015 - 17:10 Çanakkale Şehitleri Listesinde Ezineli Yahya Çavuş’un Adı Yok (Osman Koç)

10/04/2015 - 00:06 Kıyamet Koptuğunda - Hasan Cevdet Bey

03/04/2015 - 01:36 Rusya’daki 90.000 Osmanlı Savaş Esiri ve Sarıkamış Muharebesi (Yücel Yanıkdağ)

27/03/2015 - 17:57 Bir Hikayenin Daha Sonu: Topçamlar Tabyası (Bayram Akgün)

14/03/2015 - 07:57 Düşmana Korku Salan Efsanevi İntepe Topçularından Topçu Üsteğmen Mehmet Ali Bey (Muzaffer Albayrak)

11/03/2015 - 02:38 Seddülbahir’de Yalnız Top-210/40’lık Roon Topu (Bayram Akgün)

01/03/2015 - 13:31 Çanakkale Muharebeleri’nin İdaresi, Komutanlar - Strateji (Ed.: Lokman Erdemir, Kürşat Solak)

24/02/2015 - 17:39 Çanakkale Cephesinde Bir Damla Su İçin- Gelibolu Yarımadasında Jeoloji ve Muharebe İlişkisi ( İsmail Bilgin )

15/02/2015 - 17:55 Hashtag Tarih Dergisi Şubat 2015 Sayısında Kitap Değerlendirme Yazısı

08/02/2015 - 07:11 “Hafız Hakkı Paşanın Sarıkamış Günlüğü” Kitabıyla İlgili Mülahazalar (İsmail Bilgin)

// Bir Asır Sonra Ermeni Tehciri ve Çanakkale Üzerine… 100. Yıl Nasıl Anılmalı? (Tuncay Yılmazer)

23/12/2014 - 08:24 Sarıkamış İhata (Kuşatma) Harekâtı (İsmail Bilgin)

17/12/2014 - 02:24 Kut ül Amare Zaferi (Necmettin Özçelik)

08/12/2014 - 18:22 1. Dünya Harbi

06/12/2014 - 13:44 The Water Diviner – Son Umut Filminin Galasından Notlar… ( Tuncay Yılmazer )