Cevat Çobanlı Paşa Çanakkale Kahramanı -Ahmet Yurttakal

             Türk milletinin yakın tarihinde birçok asker ve devlet adamı görev yapmıştır. Bu kişilerden kimi yaptığı savaşla ünlenmiş, kimileri ise cephede gösterdikleri üstün gayret ve başarıyla ön plana çıkmıştır. 

            Orgeneral Cevat Çobanlı, ömrü savaşlarda geçmiş tarihî kişiliği olan büyük bir asker, otoriter fakat şefkatli ve yardımsever bir komutandır. Her türlü zorluklara katlanmış, yardımseverliği ile tanınmış, çok çalışmış, orduya değerli kurmay subaylar yetiştirmiştir. İyimserliğini davranış ve görünüşü ile çevresine de aşılamıştır. Az ve öz konuşur, astlarına örnek olur ve onları gerektiğinde ölümü hiçe sayacak şekilde eğitirdi. Cumhuriyetin kurulmasında Atatürk ile beraber çalışmış, çok saygın bir kişi, büyük bir asker ve değerli bir komutandır.

            Cevat Paşa, uzun yıllara vatana hizmet etmiş birçok askeri kademede görevlerde bulunmuştur. Harbiye Nazırlığı, Genel Kurmay Başkanlığı, Ordu Komutanlığı, Yüksek Askeri Şura üyeliği gibi… Hepsinde görevini en iyi şekilde yapmış ve daima vatanın selametini düşünmüştür.  

            Çanakkale Cephesi’nde Cevat Paşa, Müstahkem Mevki Komutanlığı görevine geldiğinden itibaren perişan ve plansız durumdaki boğazı yeniden düzenleyecek, sürekli teftişlerle ve yeni önlemlerle tahkimatı güçlendirmiştir. Bu tahkimatta eldeki tüm imkânlardan faydalanma yoluna giderek adeta düşmana etten duvar ördürdü.  Kadro dışı kalmış bataryaları tekrar kullanıma açarak ve eski mermileri de ekleyerek savunmaya güç katmıştır. Devletten yeni bir şey beklememiş eldekilerle yetinmesini bilmiştir. Nusrat mayın gemisine verdiği tarihi emir ve planla o gün savaşın seyrini değiştirmiştir.

            Bunca cephane ve mühimmat azlığına rağmen planlı sevk ve idare sonucu 18 Mart akşamı Türk milletinin zaferiyle taçlanmıştı. Cevat Paşa,  tarihe “ÇANAKKALE GEÇİLMEZ” sözünü altın harflerle yazdıracaktır. O gün düşmanın çekilişinden dolayı gururlu bir şekilde Boğaz’da düşman donanmasının gidişini seyrederken dudaklarından şu söz döküldü: “Gittiler… Geçemediler… Geçemeyecekler…”

Çanakkale Cephesi’nin ardından Galiçya Cephesi’nde görev yapar. Bu cephede büyük başarılara imza atar. Muharebelerde gösterdiği üstün gayretlerinden dolayı Avusturya-Macaristan Ordular Komutanlığını kendisine hayran bırakmıştır.  Ukraynalı kâhin  Mosij Wenyhora’nın yıllar önce söylediği, ‘Türk, atını Dinyester’den suladığında ayağa kalkacaktır Polonya,’  kehaneti Cevat Paşa ile gerçekleşecekti.

             Almanya’da bulunduğu sırada ise İmparator İkinci Wilhem toplu bir yemek esnasında onun hakkında şu sözleri söylemiştir: “Cevat Paşa en bahtiyar bir askerdir, çünkü hiç bir askere nasip olmayan bir mazhariyet kazanmış ve ha­yatında iki defa general olmuştur” diye övgüyle söz etmiştir. Cevat Paşa, rütbeyi tasfiye kanunu gereğince generallikten yarbaylığa indirilmiş fakat askerlik azminden asla bir şey kaybetmemiştir.

            Çok iyi derecede dil bilgisi nedeniyle yurt içinde ve dışında toplantı ve komisyona liderlik yapmıştır. Başarılarından dolayı birçok nişan ve madalya ile taltif edilmiştir.

 

            Cevat Paşa, Kurtuluş savaşındaki en önemli aktörlerden biridir. Düşman işgali altındaki aziz  vatanın kurtuluşu büyük çaba sarf etmiştir. Kurtuluş savaşının ana kadrosunda bulunmuş ve hatta milli mücadele fikrinin babası, kıvılcımı ateşleyen kişidir. Milli mücadele komutanlarının ağabeyi konumunda olmuştur. Mustafa Kemal, Fevzi Çakmak, Kazım Karabekir ve Fikri Özalp gibi birçok komutan doğrudan Cevat Paşa ile görüşüp onun desteğini istemişlerdir. Genç ve yetenekli komutanların Anadolu’ya kilit görevlere atanması ve yollanması onun başlıca kaygısı ve çabası olmuştur. Mustafa Kemal’e büyük destek sağlamış, onun tutuklanmasına karşı çıkmış ve görevinden istifa etmiştir.  19 Mayıs’ta Mustafa Kemal Paşa’nın geniş yetkiler  ve kadroyla Samsun’a çıkarılması Kurtuluş’u sağlayacak yeni siyasi-askeri yapılanmanın en önemli adımı olmuştur. 

            Cevat Paşa’nın komutanlık vasfının yanı sıra şahsiyeti ile de örnek bir kişiliktir. Adeta merhamet abidesidir. Cephede askerleri her durumda teselli eder. Yüzünden kan sızan bir erin yarasını su ile temizleyip mendili ile sarardı. Askerlere sürekli bahşiş verip hepsinin gön­lünü alırdı. Başarıyı hep askerde gören onlara çok yakın bir subaydı. Şehitlere çok derinden üzülür ve gözyaşlarını tutamazdı. Askerlerine hep ” Benim kahraman çocuklarım ” diye hitap ederdi. Görevde bulunduğu süre içerisinde emrindeki subay ve neferlerle yakından ilgilenmiş, sık sık birlikleri, batarya ve tabyaları ziyaret ederek onlara moral vermiştir.

            Ömrünün bu vatana harcayan bu eşsiz komutanın daha anlatılması ve tanınması gerekmektedir.  Çanakkale Muharebelerinde ve Cumhuriyetin kurulmasında attığı adımlar tarih sayfalarından altın harflerle yerini bulacaktır.  Cevat Paşa’yı bir nebze olsun tanımak ve tanıtmak temennisiyle okuyucularımızla buluştuk.

CEVAT ÇOBANLI PAŞA
ÇANAKKALE KAHRAMANI

Ahmet Yurttakal
Malatya Kitaplığı (Malatya Valiliği)
Malatya 2014 – 161 sayfa

Bir cevap yazın